{"id":990,"date":"2022-05-27T07:27:49","date_gmt":"2022-05-27T05:27:49","guid":{"rendered":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/?p=990"},"modified":"2026-01-18T17:19:12","modified_gmt":"2026-01-18T16:19:12","slug":"troche-o-prawie-miedzynarodowym-i-bezprawiu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2022\/05\/27\/troche-o-prawie-miedzynarodowym-i-bezprawiu\/","title":{"rendered":"Troch\u0119 o prawie (mi\u0119dzynarodowym) i&#8230; bezprawiu"},"content":{"rendered":"\n<p>Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce maj jest dobrym miesi\u0105cem do pisania o podr\u00f3\u017cach. Ale w 2022 roku \u2013 tylko pozornie. Po dw\u00f3ch latach zmagania si\u0119 z pandemi\u0105, 24 lutego br. us\u0142yszeli\u015bmy o niczym niesprowokowanej zbrojnej napa\u015bci Federacji Rosyjskiej na suwerenn\u0105 Ukrain\u0119. Tu, nad Wis\u0142\u0105, dotar\u0142a do naszej \u015bwiadomo\u015bci informacja, \u017ce tam, nad Dnieprem od 2014 roku toczy si\u0119 wojna. Tego nie mo\u017cna nie zauwa\u017cy\u0107!<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/DSC01353-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-991\" width=\"512\" height=\"342\" srcset=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/DSC01353-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/DSC01353-300x200.jpg 300w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/DSC01353-768x512.jpg 768w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/DSC01353-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/DSC01353-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/DSC01353-184x123.jpg 184w\" sizes=\"auto, (max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><figcaption>Wn\u0119trze pawilonu Ukrainy podczas \u015awiatowej Wystawy <strong>Expo 2020 Dubai<\/strong> &#8211; oklejone przez zwiedzaj\u0105cych z ca\u0142ego \u015bwiata tysi\u0105cami karteczek z wyrazami poparcia dla walcz\u0105cej Ukrainy oraz z \u017cyczeniami dla agresora, w tym s\u0142ynne \u201e<em>\u0420\u0443\u0441\u0441\u043a\u0438\u0439 \u0432\u043e\u0435\u043d\u043d\u044b\u0439 \u043a\u043e\u0440\u0430\u0431\u043b\u044c, \u0438\u0434\u0438 \u2026<\/em>\u201d<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Nale\u017c\u0119 do pokolenia, kt\u00f3re nie do\u015bwiadczy\u0142o okrucie\u0144stw II wojny \u015bwiatowej. Dorasta\u0142em w latach 60. XX w., w oddalaj\u0105cym si\u0119 cieniu tej wojny. Ale wci\u0105\u017c na ulicy, w sklepie, w ko\u015bciele widzia\u0142em ludzi okaleczonych przez wojn\u0119.&nbsp;Wychodz\u0105c popo\u0142udniami ze szko\u0142y, spotyka\u0142em doros\u0142ych, tych z \u201ewieczor\u00f3wki\u201d, kt\u00f3rzy uzupe\u0142niali braki edukacyjne, m.in. z czas\u00f3w wojny. W Warszawie przez pi\u0119\u0107dziesi\u0105t powojennych lat, w wielu miejscach, wida\u0107 by\u0142o okaleczone domy. I s\u0142ysza\u0142em w radio, widzia\u0142em na transparentach has\u0142o: <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=B74i6F8RD3M\"><strong>Nigdy wi\u0119cej wojny<\/strong>!<\/a> I przez kolejne dziesi\u0119ciolecia nabierali\u015bmy przekonania, \u017ce tak ju\u017c b\u0119dzie. Ale do czasu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Dzisiaj, po 77 latach od kapitulacji hitlerowskich Niemiec, w s\u0105siednim kraju toczy si\u0119 wojna totalna, prowadzona wszelkimi dost\u0119pnymi \u015brodkami, bez zachowania norm prawa mi\u0119dzynarodowego i wojennego, zmierzaj\u0105ca do zniszczenia nie tylko si\u0142 zbrojnych przeciwnika, ale i jego ludno\u015bci cywilnej. W doniesieniach z walcz\u0105cej Ukrainy, powracaj\u0105 echem opowie\u015bci naszych Rodzic\u00f3w i Dziadk\u00f3w, wspominaj\u0105cych \u201ewyzwole\u0144cze\u201d dzia\u0142ania Armii Czerwonej, bo rosyjski \u017co\u0142nierz przez sze\u015b\u0107dziesi\u0105t lat nie przesta\u0142 by\u0107 zbrodniarzem, gwa\u0142cicielem, rabusiem\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Kto\u015b m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107 \u2013 przecie\u017c bezpo\u015brednio po tej okrutnej wojnie w pierwszej po\u0142owie ubieg\u0142ego wieku (kt\u00f3rej liczba ofiar jest szacowana na oko\u0142o 35,5 miliona os\u00f3b), w wyniku wej\u015bcia w \u017cycie podpisanej 26 czerwca 1945 roku w San Francisco Karty Narod\u00f3w Zjednoczonych (m\u00f3wi\u0105cej m.in. o przestrzeganiu i poszanowaniu praw cz\u0142owieka), <strong>powo\u0142ano Organizacj\u0119 Narod\u00f3w Zjednoczonych z siedzib\u0105 w Nowym Jorku, stawiaj\u0105c\u0105 sobie za cel zapewnienie pokoju i bezpiecze\u0144stwa mi\u0119dzynarodowego, rozw\u00f3j wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy narodami oraz popieranie przestrzegania praw cz\u0142owieka<\/strong>. Niestety, wyliczono ju\u017c, \u017ce po 1945 r. na \u015bwiecie mia\u0142o miejsce oko\u0142o 2,5 tys. wi\u0119kszych konflikt\u00f3w, zar\u00f3wno mi\u0119dzypa\u0144stwowych &#8211; czyli dzia\u0142a\u0144 zbrojnych podejmowanych przez jedno pa\u0144stwo przeciwko drugiemu, jak i konflikt\u00f3w wewn\u0119trznych, kt\u00f3re niekiedy by\u0142y inspirowane z zewn\u0105trz, a cz\u0119sto prowadzi\u0142y do wojen domowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Wcze\u015bniej, w latach 1920-1946, istnia\u0142a Liga Narod\u00f3w z siedzib\u0105 w Genewie, powsta\u0142a z inicjatywy prezydenta USA, Woodrowa Wilsona podczas paryskiej konferencji pokojowej, na kt\u00f3rej 28 czerwca 1919 r. podpisano Traktat wersalski &#8211; g\u0142\u00f3wny uk\u0142ad pokojowy ko\u0144cz\u0105cy I wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 (kt\u00f3ra poch\u0142on\u0119\u0142a w sumie ok. 8,7 miliona os\u00f3b). Jej celem by\u0142o (jak si\u0119 okaza\u0142o bezskuteczne!) utrzymanie pokoju i wsp\u00f3\u0142pracy na \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n<p>A przecie\u017c wcze\u015bniej zawarto w Hadze trzy umowy mi\u0119dzynarodowe, tzw. Konwencje haskie z 1899 i 1907 roku, dotycz\u0105ce praw i obyczaj\u00f3w konflikt\u00f3w zbrojnych. Przy ich redagowaniu wykorzystano zasady zapisane w Deklaracji brukselskiej uchwalonej 27 sierpnia 1874 roku podczas konferencji, kt\u00f3rej inicjatorem zwo\u0142ania by\u0142 car Aleksander II Romanow. Do tw\u00f3rc\u00f3w projektu tego dokumentu nale\u017ca\u0142 profesor uniwersytetu w Petersburgu, Fiodor F. Martens, rosyjski prawnik i dyplomata, kt\u00f3ry wni\u00f3s\u0142 du\u017cy wk\u0142ad w rozw\u00f3j prawa mi\u0119dzynarodowego. Deklaracja brukselska dotyczy\u0142a takich kwestii jak: w\u0142adza na terytorium okupowanym, zakres dopuszczalno\u015bci zdobyczy wojennej (okupant jest jedynie administratorem w\u0142asno\u015bci pa\u0144stwa okupowanego, zakaz z\u0142upienia miasta zdobytego szturmem, wszystkie rzeczy osobiste je\u0144ca, z wyj\u0105tkiem broni, pozostaj\u0105 jego w\u0142asno\u015bci\u0105, zakaz konfiskat w\u0142asno\u015bci prywatnej i rabunku), definicja strony walcz\u0105cej, ochrona obiekt\u00f3w cywilnych. Deklaracja brukselska zawiera\u0142a tak\u017ce humanitarne postanowienia, m.in. zakaz u\u017cywania broni zatrutej i odwo\u0142ywa\u0142a si\u0119 do pierwszej Konwencji genewskiej z 1864 roku, w kt\u00f3rej m.in. przyj\u0119to znak \u201eczerwonego krzy\u017ca\u201d s\u0142u\u017c\u0105cy do oznaczania formacji medycznych i ich personelu podczas konflikt\u00f3w. Deklaracja ostatecznie nie zosta\u0142a ratyfikowana, ale nale\u017cy doda\u0107, \u017ce zapisane w niej regulacje praw wojny, po pewnych modyfikacjach, recypowa\u0142a z Kodeksu Liebera (oficjalna nazwa ang. <em>Instructions for the government of armies of the united states in the field<\/em>) og\u0142oszonego 24 kwietnia 1863 r. rozkazem Abrahama Lincolna, jako naczelnego dow\u00f3dcy armii Unii. Jest to regulamin prowadzenia wojny zredagowany przez prawnika Francisa Liebera, profesora Columbia College. Kodeks okre\u015bla\u0142 poj\u0119cia stron walcz\u0105cych, je\u0144c\u00f3w, dezercji, zdobyczy wojennej oraz nakazywa\u0142 oszcz\u0119dzanie obiekt\u00f3w cywilnych, zw\u0142aszcza szpitali, zabytk\u00f3w, obiekt\u00f3w sakralnych. Zakazywa\u0142 natomiast bezzasadnych zniszcze\u0144, stosowania trucizn bojowych oraz torturowania je\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy powinni by\u0107 traktowani humanitarnie, a ich ucieczka z niewoli nie by\u0142a przest\u0119pstwem. Mo\u017cna by\u0142oby jeszcze odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do Domicjusza Ulpiana, ale chyba wystarczy. Nie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ludzie, spo\u0142ecze\u0144stwa, a zw\u0142aszcza rz\u0105dz\u0105cy rozwijaj\u0105 si\u0119, wyci\u0105gaj\u0105c wnioski z tragicznych do\u015bwiadcze\u0144 przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Czytaj\u0105c dzisiaj o zbrodniach wojennych, obozach \u201efiltracyjnych\u201d, porwaniach, torturach, wi\u0119zieniach i mordach na ludno\u015bci cywilnej oraz przymusowych przesiedleniach w g\u0142\u0105b Rosji (na \u0421\u0438\u0431\u0438\u0440\u044c) w rzeczywisto\u015bci cofamy si\u0119 o ponad 150 lat. W kraju licz\u0105cym oko\u0142o 140 mln ludzi, zamiast pracowa\u0107 na rzecz rozwoju gospodarczego (wg serwisu Numbeo, Rosja ma najgorszy w Europie <strong><a href=\"https:\/\/www.numbeo.com\/quality-of-life\/rankings_by_country.jsp?title=2020&amp;region=150\">wska\u017anik jako\u015bci \u017cycia<\/a><\/strong>, rozwi\u0105zywania problem\u00f3w ekologicznych, czy ograniczania zmian klimatycznych, powr\u00f3cono do XIX-wiecznych wojennych okrucie\u0144stw, korzystaj\u0105c jedynie ze wsp\u00f3\u0142czesnych \u015brodk\u00f3w technicznych. <strong><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=kVp0BB6J-HI\">Dziwny jest ten \u015bwiat<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Odpowiadaj\u0105c za\u015b na pytanie, jak si\u0119 czuj\u0119 w powy\u017cszej sytuacji, musia\u0142bym chyba zacytowa\u0107 Macieja Male\u0144czuka. Jak wida\u0107 cywilizowany \u015bwiat wci\u0105\u017c jest bezsilny wobec tyran\u00f3w i despotii. My te\u017c czujemy si\u0119 bezsilni, bo mijaj\u0105 kolejne tygodnie heroicznej walki z naje\u017ad\u017ac\u0105. Ale\u2026 \u017cyczymy Ukrainie, aby da\u0142a rad\u0119 i pr\u00f3bujemy <strong><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QtClmp3zQBc\">podawa\u0107 r\u0119k\u0119<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Mia\u0142 by\u0107 kolejny felieton o podr\u00f3\u017cach po \u015bwiecie, a wysz\u0142a z tego refleksyjna, pacyfistyczna podr\u00f3\u017c w czasie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">Warszawa, 19 maja 2022 r. &#8211; 12. tydzie\u0144 wojny<\/p>\n\n\n\n<p>PS 1. <strong>Jest 1 kwietnia 2023 roku, 58. tydzie\u0144, 402. dzie\u0144 wojny w Ukrainie<\/strong>, a Rosja:<br>     1. kt\u00f3ra nigdy formalnie nie przyst\u0105pi\u0142a do ONZ, a jedynie uzurpuje sobie w niej miejsce, jako spadkobierczyni ZSRR,<br>     2. kt\u00f3ra od ponad roku prowadzi zbrojn\u0105, okrutn\u0105 kolonialn\u0105 wojn\u0119,<br>     3. kt\u00f3rej przyw\u00f3dca jest zbrodniarzem wojennym \u015bciganym przez Mi\u0119dzynarodowy Trybuna\u0142 Karny w Hadze,<br>przejmuje miesi\u0119czne przewodniczenie Radzie Bezpiecze\u0144stwa ONZ.<\/p>\n\n\n\n<p>Jest w b\u0142\u0119dzie ka\u017cdy, kto s\u0105dzi, \u017ce jestem \u017cartownisiem, a to jest primaaprilisowy \u017cart. <strong>Niestety, to jest fakt!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>PS 2. Z czasem zmieniaj\u0105 si\u0119 uwarunkowania spo\u0142eczne, polityczne i gospodarcze na \u015bwiecie. Dzisiaj, w styczniu 2026 roku, jeste\u015bmy ju\u017c w zdecydowanie innej (by nie napisa\u0107 &#8211; gorszej) sytuacji ni\u017c 3-4 lata temu. Podczas noworocznego spotkania z przyjaci\u00f3\u0142mi D&amp;D z Vancouver doszed\u0142em do wniosku, \u017ce mi\u0119dzy sytuacj\u0105 Polski i Kanady znowu jest spora r\u00f3\u017cnica. &#8222;Gdyby co&#8221; (chodzi o napa\u015b\u0107 ze strony Rosji), to Donald Trump raczej nie przyjdzie Polsce z pomoc\u0105, bo nie mamy strategicznych zasob\u00f3w ropy, gazu i innych cennych minera\u0142\u00f3w (musimy wi\u0119c broni\u0107 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie sami). Natomiast Kanada jest w troch\u0119 gorszej sytuacji, bo D. Trump sam mo\u017ce na ni\u0105 napa\u015b\u0107 zbrojnie. Podobnie jak zrobi\u0142 to w Wenezueli, chce zrobi\u0107 w Grenlandii&#8230; Chyba w podobnym tonie nale\u017cy odczyta\u0107 ostatni felieton Henryka Martenki w Angorze pt. &#8222;<strong><em>Czas bezprawia<\/em><\/strong>&#8222;.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignright size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"705\" src=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/HM-Czas-bezprawia-1024x705.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2460\" srcset=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/HM-Czas-bezprawia-1024x705.jpg 1024w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/HM-Czas-bezprawia-300x207.jpg 300w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/HM-Czas-bezprawia-768x529.jpg 768w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/HM-Czas-bezprawia-1536x1058.jpg 1536w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/HM-Czas-bezprawia-2048x1411.jpg 2048w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/HM-Czas-bezprawia-184x127.jpg 184w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption>Za zgod\u0105 Autora.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">2026-01-17<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce maj jest dobrym miesi\u0105cem do pisania o podr\u00f3\u017cach. Ale w 2022 roku (&#8230;)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":994,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-990","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inne-zainteresowania-i-aktywnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=990"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2465,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/990\/revisions\/2465"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}