{"id":632,"date":"2021-08-25T13:49:15","date_gmt":"2021-08-25T11:49:15","guid":{"rendered":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/?p=632"},"modified":"2025-04-03T09:32:30","modified_gmt":"2025-04-03T07:32:30","slug":"tecza-znak-przymierza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2021\/08\/25\/tecza-znak-przymierza\/","title":{"rendered":"T\u0119cza – znak przymierza?"},"content":{"rendered":"\n

Jak si\u0119 okazuje, niewielu jeszcze pami\u0119ta ksi\u0105\u017ck\u0119 Hanny Zdzitowieckiej pt. \u201eT\u0119cza w kropli wody\u201d, b\u0119d\u0105c\u0105 zbiorem 30 opowiada\u0144 ukazuj\u0105cych r\u00f3\u017cne zjawiska atmosferyczne, charakterystyczne dla poszczeg\u00f3lnych p\u00f3r roku (wydanej m.in. w 1969 roku w \u201eNaszej Ksi\u0119garni\u201d). Ale te\u017c si\u0119 nie dziwi\u0119, bo od ponad 50 lat nie by\u0142a ona wznawiana, a w niekt\u00f3rych bibliotekach publicznych, przyk\u0142adowo w \u201emojej\u201d Bia\u0142o\u0142\u0119ce, jest pozycj\u0105 nieznan\u0105. Hanna Zdzitowiecka (1909 – 1973), pisarka i popularyzatorka wiedzy o przyrodzie, to dla najm\u0142odszych czytelnik\u00f3w w Polsce, niczym Rachel Louise Carson (1907 – 1964) w Stanach Zjednoczonych, ameryka\u0144ska biolog, pisarka, publicystka i popularyzatorka wiedzy o \u015brodowisku, autorka wielu artyku\u0142\u00f3w i ksi\u0105\u017cek, w tym m.in. \u201eSilent Spring<\/em><\/strong><\/a>\u201d (Cicha wiosna<\/em>, 1962 r., o kt\u00f3rej wspominam studentom w Politechnice Warszawskiej\u00a0podczas wyk\u0142adu na temat ocen oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko).
T\u0119cza jest zjawiskiem optycznym i meteorologicznym powstaj\u0105cym w wyniku rozszczepienia \u015bwiat\u0142a widzialnego, zwykle s\u0142onecznego, wewn\u0105trz licznych kropli wody (np. deszczu lub mg\u0142y) w postaci charakterystycznego wielobarwnego \u0142uku, od koloru czerwonego, przez pomara\u0144czowy, \u017c\u00f3\u0142ty, zielony, niebieski, indygo do fioletowego. Jej pojawienie si\u0119 zale\u017cy od pozycji obserwatora. Zjawisko to mo\u017cna sobie wywo\u0142a\u0107 w ogrodzie, zobaczy\u0107 przy fontannie lub wodospadzie:<\/p>\n\n\n\n

\"\"
T\u0119cza „w\u0142asnej roboty” w ogrodzie<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

T\u0119cz\u0119 podziwiam od dzieci\u0119cych i m\u0142odzie\u0144czych lat przy wszystkich nadarzaj\u0105cych si\u0119 okazjach. Fotografowa\u0142em j\u0105, mimo \u017ce \u0142atwa do fotografowania nie jest, na r\u00f3\u017cnych kontynentach:<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n\n\n\n

T\u0119cz\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 (pierwotn\u0105) oraz t\u0119cz\u0119 wt\u00f3rn\u0105 zobaczy\u0142em w ca\u0142ej okaza\u0142o\u015bci 2 sierpnia 2021 r. w Beskidzie Wyspowym. Szkoda, \u017ce nie pojawi\u0142a si\u0119 we \u015bnie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Spektakularna t\u0119cza podw\u00f3jna obserwowana w Mordarce k. Limanowej (2021)<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Z uwagi na jej pi\u0119kno, t\u0119cza zaj\u0119\u0142a znacz\u0105ce miejsce nie tylko w senniku, ale tak\u017ce w sztuce, religii, literaturze, kulturze i szeroko rozumianym spo\u0142ecze\u0144stwie. Zosta\u0142a przedstawiona m.in. na olejnych pejza\u017cach<\/strong><\/a> Petera Paula Rubensa. T\u0119cza jest, a przynajmniej by\u0142a, rozpi\u0119ta na niebie na znak przymierza<\/strong><\/a>. Pami\u0119tam j\u0105 m.in. z ko\u015bcio\u0142a w Limanowej, bo przez dziesi\u0105tki lat nad prezbiterium by\u0142 rozci\u0105gni\u0119ty jej \u0142uk. To jak t\u0119czowo by\u0142o w limanowskim ko\u015bciele przez dziesi\u0119ciolecia mo\u017cna jeszcze zobaczy\u0107 na ok\u0142adce marcowo-kwietniowego \u201eEcha Limanowskiego<\/a><\/em><\/strong>\u201d numer 163 z 2008 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
T\u0119cza wymalowana nad prezbiterium w ko\u015bciele w Limanowej (przed renowacj\u0105)<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Podczas ostatniej renowacji bazyliki\u00a0w latach 2016-2017 t\u0119cza<\/strong><\/a> zosta\u0142a zamalowana. Teraz (wg pierwszej ksi\u0119gi Biblii, Ksi\u0119ga Rodzaju, rozdzia\u0142 9, 15), nic tylko czeka\u0107 \u201ewody na potop, ku wytraceniu wszelkiego cia\u0142a<\/em>\u201d, zw\u0142aszcza wobec wszechobecnej „betonozy” i pokrywania skarp nieprzepuszczalnymi dla wody geomatami, o wycinaniu drzew i krzew\u00f3w (m.in. tzw. lex Szyszko<\/em>) oraz las\u00f3w (np. tzw. lex Izera<\/em>) nie wspominaj\u0105c.<\/p>\n\n\n\n

Warszawa, 25 sierpnia 2021 r.<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak si\u0119 okazuje, niewielu jeszcze pami\u0119ta ksi\u0105\u017ck\u0119 Hanny Zdzitowieckiej pt. \u201eT\u0119cza w kropli wody\u201d, b\u0119d\u0105c\u0105 (…)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":640,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-632","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inne-zainteresowania-i-aktywnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/632","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=632"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/632\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2178,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/632\/revisions\/2178"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}