{"id":437,"date":"2021-04-10T09:38:16","date_gmt":"2021-04-10T07:38:16","guid":{"rendered":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/?p=437"},"modified":"2021-12-16T07:52:08","modified_gmt":"2021-12-16T06:52:08","slug":"islandia-2021-kraina-ognia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2021\/04\/10\/islandia-2021-kraina-ognia\/","title":{"rendered":"Islandia 2021 – kraina ognia"},"content":{"rendered":"\n

Zaj\u0119ty przez trzy miesi\u0105ce m.in. zdalnym kszta\u0142ceniem student\u00f3w oraz opracowaniem dw\u00f3ch opinii dla Gminy Przesmyki, \u201ew biegu\u201d \u015bledzi\u0142em zmagania zimowych wojownik\u00f3w na zboczach K2, zako\u0144czone 16 stycznia 2021 roku spektakularnym wej\u015bciem na szczyt dziesi\u0119ciu Szerp\u00f3w. Ko\u0144cz\u0105c te wysokog\u00f3rskie dywagacje: z tlenem czy bez tlenu, przypomnia\u0142em sobie co o zdobywaniu Kilimand\u017caro napisa\u0142 Alfred Szklarski w ksi\u0105\u017cce pt. \u201eTomek na Czarnym L\u0105dzie\u201d (Muza S.A. Warszawa 2010), kt\u00f3rej akcja toczy si\u0119 w 1903 roku:<\/p>\n\n\n\n

– W\u0105tpi\u0119, aby\u015bmy si\u0119 zdo\u0142ali wspi\u0105\u0107 na Kilimand\u017caro \u2013 wtr\u0105ci\u0142 Wilmowski, kt\u00f3ry jako geograf najwi\u0119cej mia\u0142 wiadomo\u015bci o osobliwo\u015bciach \u015bwiata. \u2013 Jest niemal trzy razy wy\u017csza od G\u00f3ry Ko\u015bciuszki. Zbocza jej nie s\u0105 zbyt przyst\u0119pne. Od chwili gdy Rebmann poda\u0142 wiadomo\u015b\u0107 o istnieniu na r\u00f3wniku wielkiej g\u00f3ry pokrytej wiecznym \u015bniegiem, wielu podr\u00f3\u017cnik\u00f3w i alpinist\u00f3w kusi\u0142o si\u0119 o zdobycie jej szczyt\u00f3w. Jeden z nich, Johnston, przez p\u00f3\u0142 roku przebywa\u0142 na Kilimand\u017caro, lecz dotar\u0142 tylko do wysoko\u015bci czterech tysi\u0119cy dziewi\u0119ciuset metr\u00f3w. Z kilku nast\u0119pnych ekspedycji jedynie Anglik Charles New wspi\u0105\u0142 si\u0119 do granicy wiecznego \u015bniegu. Trzykrotnie na szczyt tej g\u00f3ry pr\u00f3bowa\u0142 wedrze\u0107 si\u0119 Niemiec, geograf i alpinista, Hans Meyer. Dopiero w roku tysi\u0105c osiemset osiemdziesi\u0105tym dziewi\u0105tym, podczas trzeciej wyprawy, uda\u0142o mu si\u0119 jako pierwszemu osi\u0105gn\u0105\u0107 Kibo, jeden ze szczyt\u00f3w Kilimand\u017caro, i zbada\u0107 wygas\u0142y krater oraz pokrywaj\u0105ce go lodowce\u2026<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ale ruszajmy ju\u017c w dalsz\u0105 drog\u0119\u2026 na Islandi\u0119. B\u0119d\u0105c 15 lat temu na tej pi\u0119knej, ale i surowej wyspie, pisa\u0142em o jej urokach i barwach interioru. Tymczasem w tej krainie wodospad\u00f3w i lodowc\u00f3w od 24 lutego 2021 roku nieustannie trz\u0119sie si\u0119 ziemia. Wed\u0142ug Islandzkiego Urz\u0119du Meteorologicznego (IMO) na p\u00f3\u0142wyspie Reykjanes w niespe\u0142na miesi\u0105c zarejestrowano oko\u0142o 50 tysi\u0119cy wstrz\u0105s\u00f3w – odnotowano niespotykan\u0105 nawet na Islandii aktywno\u015b\u0107 sejsmiczn\u0105 (https:\/\/www.severe-weather.eu\/news\/earthquake-swarm-iceland-eruption-risk-update-fa\/<\/a>). Trz\u0119sienia ziemi powoduje poruszaj\u0105ca si\u0119 oko\u0142o 1 km pod ziemi\u0105 magma. Przypuszczano wi\u0119c, \u017ce mo\u017ce wybuchn\u0105\u0107 np. nieaktywny wulkaniczny nek Keilir, po\u0142o\u017cony zaledwie ok. 30 km na po\u0142udnie od stolicy Islandii i niedaleko mi\u0119dzynarodowego lotniska w Keflav\u00edku (www.youtube.com\/watch?v=8hwEKwfqtV8<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

Zwi\u0119kszona aktywno\u015b\u0107 wulkan\u00f3w jest obserwowana tak\u017ce w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata: 2 marca br. po raz kolejny w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy wybuch\u0142 wulkan Sinabung na indonezyjskiej Sumatrze, przebudzony w sierpniu 2010 roku po ponad tysi\u0105cletnim u\u015bpieniu, w lutym br., monitorowana przez w\u0142oski Instytut Geofizyki i Wulkanologii, sycylijska Etna, kt\u00f3rej aktywno\u015b\u0107 ma tendencj\u0119 rosn\u0105c\u0105, wyrzuca\u0142a z siebie popio\u0142y, fontanny lawy i kamienie, w styczniu br. wybuch\u0142 wulkan Semeru na innej indonezyjskiej wyspie – Jawa, a w ubieg\u0142ym roku lawa wyp\u0142ywa\u0142a m.in. z wulkanu Taal, po\u0142o\u017conego na wyspie Luzon, oko\u0142o 60 km od stolicy Filipin, Manili.<\/p>\n\n\n\n

Pisz\u0119 ten tekst w pi\u0105tkowy wiecz\u00f3r, 19 marca 2021 r., a tymczasem IMO przekazywa\u0142 informacj\u0119, \u017ce w bliskim s\u0105siedztwie Reykjaviku (w odleg\u0142o\u015bci ok. 40 km od stolicy), dok\u0142adnie o godzinie 21:40 czasu lokalnego, nast\u0105pi\u0142a erupcja szczelinowa wulkanu Fagradalsfjall, kt\u00f3ry pozostawa\u0142 w stanie u\u015bpienia przez oko\u0142o 800 lat. Niekt\u00f3rzy zapami\u0119tali zapewne wybuch wulkanu Eyjafjallaj\u00f6kull, kt\u00f3ry w po\u0142owie kwietnia 2010 roku sparali\u017cowa\u0142 ruch lotniczy prawie w ca\u0142ej Europie. Natomiast erupcja wulkanu Tarawera na Wyspie P\u00f3\u0142nocnej w Nowej Zelandii 10 czerwca 1886 roku (najsilniejsza w ci\u0105gu ostatnich 500 lat) spowodowa\u0142a \u015bmier\u0107 oko\u0142o 150 os\u00f3b. Wulkany mog\u0105 by\u0107 gro\u017ane! Tym razem takiego niebezpiecze\u0144stwa nie stwierdzono. Mieszka\u0144cy p\u00f3\u0142wyspu licz\u0105 na spokojne, bez wstrz\u0105s\u00f3w, noce. A ja zapraszam do lektury dw\u00f3ch kolejnych artyku\u0142\u00f3w pt. \u201eWyprawa na Islandi\u0119<\/em>\u201d<\/strong>: cz. II \u201ePo jej uroki i barwy interioru<\/em>\u201d<\/strong> i cz. III \u201ePostscriptum<\/em>\u201d<\/strong>, kt\u00f3re ukaza\u0142y si\u0119 w 147 oraz 148-149 numerze \u201eEcha Limanowskiego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

PS. 1. \u201eFunkcjonowanie\u201d wulkan\u00f3w w prosty i ciekawy spos\u00f3b t\u0142umaczy prof. Ewa S\u0142aby z Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk w audycji \u201ePoranek Radia TOK FM \u2013 Weekend\u201d Karoliny G\u0142owackiej. Warto w wolnej chwili pos\u0142ucha\u0107 (https:\/\/audycje.tokfm.pl\/podcast\/104151,Dziwne-islandzkie-wulkany<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

Warszawa, 20 marca 2021 r.<\/p>\n\n\n\n

PS. 2. Z ostatniej chwili: 3 maja 2021 r. wulkan Fagradalsfjall (w j\u0119zyku islandzkim nazwa masywu oznacza \u201eg\u00f3r\u0119 w pi\u0119knej dolinie\u201d o nazwie Geldingadalir) sta\u0142 si\u0119 prawdziwie ognistym gejzerem w krainie ognia! Bardzo interesuj\u0105ce i widowiskowe zjawisko, godne obejrzenia, zw\u0142aszcza przez wybieraj\u0105cych si\u0119 na Islandi\u0119: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=c_vnsLQBVlY<\/a>; https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Fagradalsfjall#\/media\/Plik:Geldingadalagos2.jpg<\/a>. Warto zobaczy\u0107!<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Wyprawa na Islandi\u0119 cz. II
Po jej uroki i barwy interioru<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Wyprawa na Islandi\u0119 cz. III
Postscriptum<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zaj\u0119ty przez trzy miesi\u0105ce m.in. zdalnym kszta\u0142ceniem student\u00f3w oraz opracowaniem dw\u00f3ch opinii dla Gminy Przesmyki, (…)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":442,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-437","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turystyka-krajoznawcza"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/437","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=437"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/437\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":857,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/437\/revisions\/857"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}