{"id":2881,"date":"2026-10-22T18:03:38","date_gmt":"2026-10-22T16:03:38","guid":{"rendered":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/?p=2881"},"modified":"2026-10-24T18:42:49","modified_gmt":"2026-10-24T16:42:49","slug":"oos-infrastruktury-kolejowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2026\/10\/22\/oos-infrastruktury-kolejowej\/","title":{"rendered":"OO\u015a infrastruktury kolejowej"},"content":{"rendered":"\n

Trwa intensywna odbudowa linii kolejowej nr 104 Chab\u00f3wka \u2013 Nowy S\u0105cz. Mi\u0119dzy innymi zosta\u0142a gruntownie zmodernizowana stacja kolejowa w Limanowej [i]<\/sup><\/sup><\/a>. Od jej zachodniej strony, po podpisaniu 12 marca 2026 roku przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z konsorcjum firm G\u00dcLERMAK oraz INTOP umowy na modernizacj\u0119 i elektryfikacj\u0119 odcinka C Tymbark \u2013 Limanowa, trwa m.in. budowa estakady o d\u0142ugo\u015bci ok. 2 km oraz post\u0119puj\u0105 prace zwi\u0105zane z dr\u0105\u017ceniem kolejnych tuneli<\/strong><\/a>. Od strony wschodniej, przystanek osobowy Mordarka nabiera docelowego kszta\u0142tu, a 14 czerwca br. uruchomiono ponownie regularny ruch pasa\u017cerski na odcinku Marcinkowice \u2013 Nowy S\u0105cz. Opis przedsi\u0119wzi\u0119cia polegaj\u0105cego na odbudowie kolei na odcinku D Limanowa \u2013 bocznica Kl\u0119czany (LK 104D), jego cel i zakres zosta\u0142 przedstawiony we wpisie pt. Renesans kolei w Beskidzie Wyspowym<\/strong><\/em><\/a>. Przygotowuj\u0105c ten wpis, doszed\u0142em do wniosku, \u017ce zanim ruszymy z Limanowej z pr\u0119dko\u015bci\u0105 o 50-100% wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c sto lat temu s\u0142ynnego Orient Expressu, mamy dobr\u0105 okazj\u0119 do przyjrzenia si\u0119 zasobom przyrodniczym w regionie i postawienia pytania: jak przedsi\u0119wzi\u0119cie kolejowe ju\u017c oddzia\u0142uje i\/lub b\u0119dzie oddzia\u0142ywa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci na \u015brodowisko przyrodnicze oraz na ludzi?<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Prace geotechniczne i budowlane w ci\u0105gu szlaku kolejowego w \u0141ososinie G\u00f3rnej, w rejonie ul. Bednarzy, 19 wrze\u015bnia 2026 r.<\/strong> (fot. A. Kulig)<\/p>\n\n\n\n

Troch\u0119 teorii i praktyki na temat ocen \u015brodowiskowych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Odpowied\u017a na powy\u017csze pytanie, zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi w Polsce oraz w ca\u0142ej Unii Europejskiej przepisami prawa, jest udzielana w ramach precyzyjnie opisanej procedury, w formie raportu o oddzia\u0142ywaniu na \u015brodowisko<\/strong> (Raport OO\u015a), b\u0119d\u0105cego podstaw\u0105 wydania administracyjnej decyzji o \u015brodowiskowych uwarunkowaniach<\/strong> (Do\u015aU) [ii]<\/sup><\/a>. Budowa lub rozbudowa linii kolejowej to przedsi\u0119wzi\u0119cie infrastrukturalne, kt\u00f3re jest kwalifikowane jako mog\u0105ce potencjalnie\/zawsze znacz\u0105co<\/strong> oddzia\u0142ywa\u0107 na \u015brodowisko<\/strong>. G\u0142\u00f3wnym organem w\u0142a\u015bciwym do oceniania inwestycji kolejowych pod wzgl\u0119dem ich wp\u0142ywu na \u015brodowisko oraz wydania Do\u015aU jest Regionalny Dyrektor Ochrony \u015arodowiska<\/strong> (RDO\u015a).<\/p>\n\n\n\n

Sformu\u0142owano wiele definicji procesu OO\u015a. Jedna z nich brzmi: Procedura OO\u015a to systematyczna, powtarzalna i interdyscyplinarna ocena potencjalnych oddzia\u0142ywa\u0144 planowanych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 i alternatywnych wobec nich rozwi\u0105za\u0144 praktycznych na cechy fizyczne, chemiczne, biologiczne, kulturowe i spo\u0142eczno-ekonomiczne danego obszaru geograficznego.<\/em> Inaczej pisz\u0105c OO\u015a oznacza procedur\u0119 charakteryzowania skutk\u00f3w inwestycji w \u015brodowisku. Jej celem jest zapewnienie, \u017ce cenne zasoby \u015brodowiska zostan\u0105 dostrze\u017cone na wczesnym etapie planowania i ochronione dzi\u0119ki w\u0142a\u015bciwym planom zagospodarowania przestrzennego oraz decyzjom lokalizacyjnym, a tak\u017ce dzia\u0142aniom minimalizuj\u0105cym negatywne skutki przedsi\u0119wzi\u0119\u0107. Dlatego procedura OO\u015a jest cz\u0119sto kluczowym elementem planowania tych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 (inwestycji) na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym oraz planowania przestrzennego.<\/p>\n\n\n\n

OO\u015a w uj\u0119ciu teoretycznym to cz\u0119\u015b\u0107 procesu przygotowawczego dla realizacji pewnych rodzaj\u00f3w przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, tj. inwestycji, modernizacji istniej\u0105cych obiekt\u00f3w lub innych ingerencji w \u015brodowisko, umo\u017cliwiaj\u0105ca: identyfikacj\u0119 – z odpowiednim wyprzedzeniem – istotnych skutk\u00f3w \u015brodowiskowych zwi\u0105zanych z ka\u017cd\u0105 faz\u0105 \u201ecyklu \u017cycia<\/em>\u201d przedsi\u0119wzi\u0119cia, tj. podczas jego realizacji, u\u017cytkowania i likwidacji oraz podejmowanie (na etapie planowania i projektowania, a nast\u0119pnie realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia) przemy\u015blanych i odpowiednio dobranych dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu eliminowanie wszelkich negatywnych skutk\u00f3w \u015brodowiskowych, a co najmniej ich niezb\u0119dne ograniczanie, je\u017celi pe\u0142ne zapobieganie nie jest mo\u017cliwe. Z praktycznego punktu widzenia OO\u015a sk\u0142ada si\u0119 z fazy diagnozy<\/strong>, tj. opisu przedsi\u0119wzi\u0119cia i warunk\u00f3w \u015brodowiskowych, w jakich ma ono by\u0107 realizowane oraz fazy prognozy<\/strong>, tj. oceny jakie skutki pozytywne, ale i negatywne mog\u0105 wynika\u0107 z realizacji projektu.<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi dzisiaj padaj\u0105 pytania, dlaczego zadania inwestycyjne s\u0105 tak d\u0142ugo realizowane, to dla linii kolejowej jedn\u0105 z przyczyn (nie zapominaj\u0105c o ograniczeniach finansowych) jest w\u0142a\u015bnie skomplikowany, wieloetapowy proces wydania Do\u015aU<\/strong> oraz dok\u0142adno\u015b\u0107 i czasoch\u0142onno\u015b\u0107 fazy diagnozy. Podczas budowy Kolei Transwersalnej, ok. 150 lat temu, procedury administracyjne oraz faza diagnozy by\u0142y zdecydowanie prostsze i szybsze.<\/p>\n\n\n\n

W tym przypadku analiza OO\u015a dotyczy etapu budowy i eksploatacji, a nawet ewentualnej rozbudowy lub likwidacji (aktualnie nie przewiduje si\u0119 likwidacji analizowanego przedsi\u0119wzi\u0119cia) infrastruktury kolejowej na odcinku LK 104D od km projektowanego 48+600 do km proj. 61+220, dla kt\u00f3rej Do\u015aU zosta\u0142a wydana 15 lipca 2022 r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza szlaku kolejowego w procesie oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Inwentaryzacja zasob\u00f3w przyrody o\u017cywionej obejmuje ro\u015bliny, grzyby i zwierz\u0119ta, tj. flor\u0119 i szat\u0119 ro\u015blinn\u0105, biot\u0119 grzyb\u00f3w oraz faun\u0119 bezkr\u0119gowc\u00f3w i kr\u0119gowc\u00f3w. Obejmuje ona r\u00f3wnie\u017c siedliska przyrodnicze (ekosystemy). Badania terenowe oraz waloryzacj\u0119 przyrodnicz\u0105 na danym obszarze lub w okre\u015blonym \u015brodowisku\/ekosystemie przeprowadzili specjali\u015bci zajmuj\u0105cy si\u0119 poszczeg\u00f3lnymi elementami przyrody o\u017cywionej (biotycznej). Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce ochron\u0119 przyrody, tak\u017ce w procesie inwestycyjnym, reguluj\u0105 przepisy prawne, natomiast metody badawcze s\u0105 opisane w literaturze naukowej i poradnikach metodycznych waloryzacji przyrodniczej, w tym przewodnikach metodycznych monitoringu gatunk\u00f3w i siedlisk przyrodniczych G\u0142\u00f3wnego Inspektoratu Ochrony \u015arodowiska<\/strong> (GIO\u015a). W poni\u017cej przedstawiono g\u0142\u00f3wnie dane z dokumentacji inwestorskiej udost\u0119pnionej przez Regionaln\u0105 Dyrekcj\u0119 Ochrony \u015arodowiska w Krakowie [iii]<\/sup><\/a>,<\/sup>[iv]<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

W raportach i dokumentach u\u017cywane s\u0105 specjalistyczne – \u201eoficjalne\u201d nazwy (cz\u0119sto pochodz\u0105ce z j\u0119zyka greckiego lub \u0142aciny, dlatego wyr\u00f3\u017cniono je pogrubieniem), kt\u00f3re jednak maj\u0105 swoje powszechnie stosowane okre\u015blenia. Przyk\u0142adowo, agrofitocenoza<\/strong> to zbiorowisko ro\u015blinne sztucznie stworzone przez cz\u0142owieka na terenach, takich jak pola uprawne ro\u015blin okopowych, zb\u00f3\u017c, czy sady lub ogrody.<\/p>\n\n\n\n

Teren bada\u0144 przyrodniczych obejmuje \u201ekorytarz\u201d o szeroko\u015bci 300 m, tj. po 150 m od osi torowiska z obu stron. Stanowi on mozaik\u0119 teren\u00f3w u\u017cytkowanych rolniczo, obszar\u00f3w le\u015bnych, nieu\u017cytk\u00f3w w pobli\u017cu ciek\u00f3w i zbiornik\u00f3w wodnych oraz ekstensywnie wykorzystywane tereny zabudowy mieszkaniowej, us\u0142ugowej i przemys\u0142owej. Obserwacje terenowe ukierunkowano na siedliska sprzyjaj\u0105ce wyst\u0119powaniu cennych gatunk\u00f3w obj\u0119tych ochron\u0105. Terminy prowadzenia bada\u0144 terenowych uwzgl\u0119dniaj\u0105 specyfik\u0119 okres\u00f3w fenologicznych wyznaczanych przez konkretne fazy rozwojowe ro\u015blin wska\u017anikowych (fitofenologia<\/strong>) oraz aktywno\u015bci zwierz\u0105t, w tym ich migracji (zoofenologia<\/strong>). Obejmuj\u0105 one pory roku, a w przypadku niekt\u00f3rych zwierz\u0105t, tak\u017ce pory dnia (wczesnoporanne, dzienne, wieczorne i nocne). Inwentaryzacja przyrodnicza korytarza przebiegu LK 104D oraz odcinka starotorza od km istniej\u0105cego 50+200 do 61+140 obejmuje okres od 1 marca 2019 r. do 31 marca 2020 r. Ocena stanu \u015brodowiska przyrodniczego uwzgl\u0119dnia tak\u017ce dane uzyskane w ramach obserwacji terenowych z lat 2013-2014.<\/p>\n\n\n\n

Zinwentaryzowano siedliska przyrodnicze oraz siedliska i stanowiska gatunk\u00f3w ro\u015blin i zwierz\u0105t wymienionych w Dyrektywie Rady 92\/43\/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory<\/em>, powszechnie znanej jako Dyrektywa Siedliskowa<\/strong>, oraz w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009\/147\/WE z 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa<\/em>, czyli tzw. Dyrektywie Ptasiej<\/strong>, stwierdzone w zasi\u0119gu potencjalnego oddzia\u0142ywania linii kolejowej, jak r\u00f3wnie\u017c inne gatunki obj\u0119te ochron\u0105 na podstawie przepis\u00f3w prawa krajowego [v]<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Wyniki inwentaryzacji przyrodniczej mog\u0105 zainteresowa\u0107 wszystkich, kt\u00f3rzy prowadz\u0105 lub zamierzaj\u0105 prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wp\u0142ywaj\u0105c\u0105 na siedliska i zbiorowiska ro\u015blinne (fitocenozy<\/strong>) terenu inwestycji. W\u015br\u00f3d zbiorowisk ruderalnych (potocznie okre\u015blanych jako ro\u015bliny zasiedlaj\u0105ce pod\u0142o\u017ca zmienione przez cz\u0142owieka, szczeg\u00f3lnie w \u015brodowisku miejskim, np. w s\u0105siedztwie budynku i drogi, na parkingach i placach oraz na terenach kolejowych i przemys\u0142owych) nie ma siedlisk przyrodniczych o szczeg\u00f3lnym zainteresowaniu Wsp\u00f3lnoty (wymienionych w tzw. Dyrektywie Siedliskowej), kt\u00f3re wymagaj\u0105 ochrony w ramach europejskiej sieci Natura 2000. Nie stwierdzono tak\u017ce na nich gatunk\u00f3w obj\u0119tych ochron\u0105 prawn\u0105 ani zagro\u017conych, czy ust\u0119puj\u0105cych.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W obszarze inwentaryzacji terenowej stwierdzono cztery typy siedlisk przyrodniczych wymienione w Za\u0142\u0105czniku I Dyrektywy Rady 92\/43\/EWG, tj. ni\u017cowe i g\u00f3rskie \u015bwie\u017ce \u0142\u0105ki u\u017cytkowane ekstensywnie (kod 6510), pioniersk\u0105 ro\u015blinno\u015b\u0107 na kamie\u0144cach i \u017cwirowiskach g\u00f3rskich rzek (kod 3220), \u0142\u0119gi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (kod 91E0) oraz dolnoreglowy las jod\u0142owy (kod 9110-3; znajduj\u0105cy si\u0119 w buforze 150 m od zewn\u0119trznego toru, lecz poza granicami planowanych prac przy starotorzu). Na analizowanym obszarze zbiorowiska \u0142\u0105kowe i pastwiskowe nale\u017c\u0105 do uprawianych i piel\u0119gnowanych, lecz charakteryzuj\u0105cych si\u0119 du\u017c\u0105 zmienno\u015bci\u0105. Dominuj\u0105 w\u015br\u00f3d nich \u0142\u0105ki rajgrasowe lub wyczy\u0144cowe. W rejonie realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia zidentyfikowano 3 gatunki ro\u015blin naczyniowych podlegaj\u0105ce ochronie cz\u0119\u015bciowej (w liczbie od kilku do kilkudziesi\u0119ciu okaz\u00f3w): dziewi\u0119\u0107si\u0142 bez\u0142odygowy (Carlina acaulis<\/em>), kuku\u0142ka szerokolistna (Dactylorhiza majalis<\/em>) i pierwiosnek wynios\u0142y (Primula elatior<\/em>). Wi\u0119cej na ich temat mo\u017cna przeczyta\u0107 w Atlasie ro\u015blin chronionych zagro\u017conych i rzadkich powiatu limanowskiego<\/em> [vi]<\/sup><\/a> oraz w pracy doktorskiej Mariana Szewczyka [vii]<\/sup><\/a>. Natomiast zbiorowiska le\u015bne to przede wszystkim \u0142\u0119gi wierzbowe, gr\u0105dy, kad\u0142ubowe buczyny i jedliny dolnoreglowe, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do siedlisk chronionych. Uwarunkowania przyrodniczo-u\u017cytkowe terenu obj\u0119tego inwentaryzacj\u0105 powoduj\u0105, \u017ce w s\u0105siedztwie odcinka LK 104D nie stwierdzono wyst\u0119powania obj\u0119tych ochron\u0105 gatunk\u00f3w mszak\u00f3w, grzyb\u00f3w i porost\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Dla potrzeb tego wpisu zacytuj\u0119 konkluzj\u0119 przyrodnik\u00f3w: \u201eDominuj\u0105cym typem fitocenozy s\u0105 zbiorowiska synantropijne, czyli takie, kt\u00f3re utrzymuj\u0105 si\u0119 dzi\u0119ki dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka i towarzysz\u0105 mu w pobli\u017cu jego siedzib, a tak\u017ce na zmienionych przez niego siedliskach. Ro\u015blinno\u015b\u0107 synantropijna obejmuje zbiorowiska ruderalne \u2013 ro\u015blinno\u015b\u0107 przydro\u017cy, \u015bmietnisk, opuszczonych ogrod\u00f3w, oraz segetalne \u2013 towarzysz\u0105ce uprawom rolniczo-ogrodniczym.<\/em>\u201d Charakterystyka zbiorowisk ro\u015blinnych segetalnych wskazuje, zdaniem autor\u00f3w raportu, na wysok\u0105 kultur\u0119 roln\u0105 oraz stosowanie nowoczesnych metod uprawy, st\u0105d wiele upraw by\u0142o zupe\u0142nie wolnych od ro\u015blin niepo\u017c\u0105danych (czyli chwast\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n

Ciekawostka: W 2000 roku w Almanachu Ziemi Limanowskiej zosta\u0142 opublikowany artyku\u0142, w kt\u00f3rym dr Marian Szewczyk wskaza\u0142 na obecno\u015b\u0107 rzadkiego, obj\u0119tego cz\u0119\u015bciow\u0105 ochron\u0105 gatunkow\u0105, zimowita jesiennego (Colchicum autumnale<\/em>) pisz\u0105c: Jedyne obecnie stanowisko w Beskidzie Wyspowym znajduje si\u0119 na wilgotnej \u0142\u0105ce pod stacj\u0105 PKP w Limanowej. Ci\u0105gle jest zagro\u017cone zniszczeniem w czasie prac budowlanych na dzia\u0142ce. Jeszcze istnieje! Odwiedzajcie go wiec koniecznie jesieni\u0105<\/em> [viii]<\/sup><\/a>. Postanowi\u0142em sprawdzi\u0107, czy odbudowa kolei zagra\u017ca zimowitowi jesiennemu \u2013 ro\u015blinie \u0142adnej, silnie truj\u0105cej, a zarazem leczniczej. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce stanowisko istnia\u0142o przez oko\u0142o 15 lat i jeszcze przed rozpocz\u0119ciem prac na kolei zosta\u0142o bezpowrotnie zniszczone.<\/p>\n\n\n\n

Omawiany zakres inwestycji, obj\u0119ty wnioskiem o wydanie pozwolenia na budow\u0119, nie le\u017cy na obszarach chronionych, takich jak parki narodowe i krajobrazowe. W odleg\u0142o\u015bci do ok. 1,5 km od linii kolejowej nie znajduj\u0105 si\u0119 Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk<\/strong><\/a> (SOO) ani Obszary Specjalnej Ochrony Ptak\u00f3w<\/a><\/strong> (OSO) sieci Natura 2000. Na rysunku poni\u017cej zaznaczono obszary Natura 2000 zlokalizowane najbli\u017cej ocenianej inwestycji.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przebieg LK 104D wzgl\u0119dem obszar\u00f3w Natura 2000 <\/strong>(Raport OO\u015a 4<\/sup>)<\/p>\n\n\n\n

LK 104D przecina jedynie na niewielkich odcinkach Po\u0142udniowoma\u0142opolski Obszar Chronionego Krajobrazu<\/a><\/strong> (OChK). Zosta\u0142a dla niego przeprowadzona inwentaryzacja dendrologiczna wraz z planem wycinki drzew i krzew\u00f3w, uwzgl\u0119dniaj\u0105ca m.in. sk\u0142ad gatunkowy drzew, kt\u00f3ry reprezentuje typowe ekosystemy o charakterze podg\u00f3rskim, zar\u00f3wno \u0142\u0119gowe, jak i zwi\u0105zane z siedliskami \u015bwie\u017cymi. Do najcz\u0119\u015bciej spotykanych gatunk\u00f3w o charakterze \u0142\u0119gowym nale\u017c\u0105: olsza czarna (Alnus glutinosa<\/em>), czeremcha zwyczajna (Padus avium<\/em>), wierzba krucha (Salix fragilis<\/em>). Siedliska \u015bwie\u017ce s\u0105 przekszta\u0142cone pod wp\u0142ywem dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka, w zwi\u0105zku z oddzia\u0142ywaniem gospodarczym i procesem przystosowywania si\u0119 drzewostan\u00f3w do zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w (synantropizacj\u0105) oraz ich wycink\u0105 (deforestacj\u0105). Dlatego najcz\u0119stszymi gatunkami drzewiastymi na omawianym obszarze s\u0105 obce ekologicznie: sosna zwyczajna (Pinus sylvestris<\/em>), modrzew europejski (Larix decidua<\/em>), a tak\u017ce robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia<\/em>). Z gatunk\u00f3w w\u0142a\u015bciwych tym siedliskom najcz\u0119\u015bciej spotykany jest d\u0105b szypu\u0142kowy (Quercus robur<\/em>). W zakresie inwentaryzacji znajdowa\u0142y si\u0119 tak\u017ce drzewa po\u0142o\u017cone na dzia\u0142kach prywatnych, z licznymi gatunkami obcymi i kultywarami (odmianami uprawnymi), spo\u015br\u00f3d kt\u00f3rych najcz\u0119stszy jest \u017cywotnik zachodni (Thuja occidentalis<\/em>), a tak\u017ce \u015bwierk k\u0142uj\u0105cy (Picea pungens<\/em>).<\/p>\n\n\n\n

Podczas prac inwentaryzacyjnych w rejonie Po\u0142udniowoma\u0142opolskiego OChK stwierdzono, \u017ce bardzo cz\u0119sto g\u0142\u0119bokie w\u0105wozy stanowi\u0105 repozytorium odpad\u00f3w z pobliskich domostw<\/em>, a perspektyw\u0119 zachowania \u0142\u0119g\u00f3w wierzbowych, topolowych, olszowych i jesionowych uznano za z\u0142\u0105, g\u0142\u00f3wnie z uwagi na szereg antropogenicznych przekszta\u0142ce\u0144, w tym powszechnego zasypywania w\u0105woz\u00f3w gruzem i innymi odpadami<\/em> (Raport 4<\/sup>, tab. 3).<\/p>\n\n\n\n

Na analizowanym obszarze r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 gatunkowa zwierz\u0105t jest reprezentowana przez cenne: 2 gatunki bezkr\u0119gowc\u00f3w, 2 gatunki ryb, 3 gatunki p\u0142az\u00f3w, 3 gatunki gad\u00f3w, 56 gatunk\u00f3w ptak\u00f3w i 12 gatunk\u00f3w ssak\u00f3w obj\u0119tych ochron\u0105 prawn\u0105 (w tym 9 gatunk\u00f3w nietoperzy).<\/p>\n\n\n\n

Fauna bezkr\u0119gowc\u00f3w obejmuje entomofaun\u0119<\/strong>, tj. og\u00f3\u0142 gatunk\u00f3w owad\u00f3w po\u017cytecznych i szkodnik\u00f3w (chrz\u0105szcze, mr\u00f3wki, motyle, b\u0142onk\u00f3wki czy much\u00f3wki) oraz paj\u0119czaki (np. paj\u0105ki, kleszcze), a tak\u017ce mi\u0119czaki (malakofaun\u0119<\/strong>), czyli \u015blimaki, g\u0142owonogi, poczwar\u00f3wki. W otoczeniu analizowanego odcinka D linii kolejowej nr 104 do najliczniej stwierdzonych bezkr\u0119gowc\u00f3w, obj\u0119tych cz\u0119\u015bciow\u0105 ochron\u0105 gatunkow\u0105, nale\u017cy zaliczy\u0107 pospolicie wyst\u0119puj\u0105cego \u015blimaka winniczka (Helix pomatia<\/em>) oraz licznie pojawiaj\u0105ce si\u0119 gatunki trzmieli (Bombus<\/em> sp.<\/em>). Oceniono, \u017ce realizacja inwestycji wi\u0105\u017ce si\u0119 z czasow\u0105 ingerencj\u0105 w miejsca \u017cerowania i bytowania \u015blimaka winniczka, jednak jej znaczenie jest ma\u0142o istotne i nie powoduje zmiany w statusie gatunku w regionie. Obserwacje pod k\u0105tem wyst\u0119powania motyli z rodziny modraszkowatych oraz wa\u017cek prowadz\u0105 do wniosku, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 gatunki szeroko rozpowszechnione, nie podlegaj\u0105ce ochronie \u2013 nie wykazano obecno\u015bci gatunk\u00f3w rzadkich i obj\u0119tych ochron\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ichtiofauna<\/strong> to og\u00f3\u0142 gatunk\u00f3w ryb oraz minog\u00f3w zamieszkuj\u0105cych okre\u015blony zbiornik lub ciek wodny. Obserwacje terenowe ryb prowadzono w ciekach wodnych: Mordarka, Smolnik, Bukowiec i K\u0142odnianka. Stwierdzono obecno\u015b\u0107 dw\u00f3ch gatunk\u00f3w ryb: w potoku Mordarka wyst\u0119puje strzebla potokowa, a w Bukowcu strzebla potokowa i obj\u0119ty ochron\u0105 cz\u0119\u015bciow\u0105 \u015bliz. Natomiast nie stwierdzono wyst\u0119powania ryb w Smolniku i K\u0142odniance. W ramach minimalizacji oddzia\u0142ywania przedsi\u0119wzi\u0119cia na ryby okre\u015blono, \u017ce najlepszym okresem rozpocz\u0119cia prac w korycie potok\u00f3w jest luty oraz druga po\u0142owa sierpnia.<\/p>\n\n\n\n

Herpetofauna<\/strong> to og\u00f3\u0142 wszystkich p\u0142az\u00f3w (batrachofauna<\/strong> \u2013 \u017caby, ropuchy, traszki) i gad\u00f3w (reptiliofauna<\/strong> \u2013 jaszczurki, w\u0119\u017ce i \u017c\u00f3\u0142wie) \u017cyj\u0105cych w danym miejscu (zajmuje si\u0119 nimi herpetologia). Na ca\u0142ym odcinku LK 104D powszechnie spotykana jest jaszczurka zwinka, poniewa\u017c tereny kolejowe s\u0105 jednym z typowych siedlisk zajmowanych przez ten zmiennocieplny (heliotermiczny) gatunek. Lokalne szlaki migracji p\u0142az\u00f3w stanowi\u0105 wszystkie cieki wodne, kt\u00f3re przekraczaj\u0105 lini\u0119 kolejow\u0105 i starotorze, tj. Mordarka, Li\u015bnik, Smolnik, Rolny, Bukowiec i K\u0142odnianka oraz dodatkowo potoki Chomranicki i Che\u0142mski, kt\u00f3re przekraczaj\u0105 lini\u0119 kolejow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Ornitofauna<\/strong> lub awifauna<\/strong> to og\u00f3\u0142 gatunk\u00f3w ptak\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych na terenie obj\u0119tym analiz\u0105. Badaj\u0105 je ornitolodzy. Uwa\u017cam, \u017ce z uwagi na zainteresowania limanowskich ptasiarzy<\/em>, wyniki inwentaryzacji ornitologicznej nale\u017cy przedstawi\u0107 dok\u0142adniej. Inwentaryzacja ptak\u00f3w dotyczy\u0142a gatunk\u00f3w kluczowych: rzadkich, nielicznych oraz \u015brednio-licznych i obj\u0119\u0142a gatunki z Dyrektywy Ptasiej, gatunki wymienione w Polskiej Czerwonej Ksi\u0119dze Zwierz\u0105t, gatunki specjalnej troski (z ang. Species of European Conservation Concern<\/em>; SPEC z kategorii 1-3, wg BirdLife International<\/em> 2004) oraz wybrane gatunki o znaczeniu regionalnym. W\u015br\u00f3d najliczniej reprezentowanych ptak\u00f3w dominuj\u0105 gatunki szeroko rozpowszechnione w skali kraju. W poni\u017cszym zestawieniu pogrubiono (bold) gatunki ptak\u00f3w obserwowanych na terenie miasta Limanowa. Odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 do artyku\u0142u Bart\u0142omieja Su\u0142kowskiego z 2025 roku, w kt\u00f3rym s\u0105 te\u017c odniesienia do LK 104 [ix]<\/a>. W trakcie prac terenowych w okresie l\u0119gowym (marzec \u2013 lipiec) stwierdzono 3 najcenniejsze gatunki umieszczone w Za\u0142\u0105czniku I Dyrektywy Ptasiej: g\u0105siorek<\/strong> (Lanius collurio<\/em>), derkacz (Crex crex<\/em>) i jarz\u0119batka (Sylvia nisoria<\/em>). Zinwentaryzowano 13 kluczowych gatunk\u00f3w ptak\u00f3w gniazduj\u0105cych: uszatka<\/strong> (Asio otus<\/em>), przepi\u00f3rka (Coturnix coturnix<\/em>), derkacz (Crex crex<\/em>), dzi\u0119cio\u0142 du\u017cy<\/strong> (Dendrocopos major<\/em>), dzi\u0119cio\u0142 zielony<\/strong> (Picus viridis<\/em>), dzi\u0119cio\u0142ek<\/strong> (Dryobates minor<\/em>), g\u0105siorek<\/strong> (Lanius collurio<\/em>), kl\u0105skawka<\/strong> (Saxicola rubicola<\/em>), kr\u0119tog\u0142\u00f3w<\/strong> (Jynx torquilla<\/em>), pliszka g\u00f3rska<\/strong> (Motacilla cinerea<\/em>), pliszka siwa<\/strong> (Motacilla alba<\/em>), pustu\u0142ka<\/strong> (Falco tinnuculus<\/em>), jarz\u0119batka (Sylvia nisoria<\/em>). Podczas prac terenowych na wiosn\u0119 2019 roku obserwowano gatunki o dziennej aktywno\u015bci: dzi\u0119cio\u0142y<\/strong> (zielonosiwy<\/strong>, zielony<\/strong>, \u015bredni, czarny,<\/strong> dzi\u0119cio\u0142ek<\/strong>) oraz wybrane gatunki wr\u00f3blowe, m.in. pliszk\u0119 g\u00f3rsk\u0105<\/strong>. W obr\u0119bie pasa inwentaryzacji notowano obecno\u015b\u0107 gniazd bociana bia\u0142ego<\/strong> oraz starano si\u0119 okre\u015bli\u0107 rewiry ptak\u00f3w z rz\u0119du szponiastych (myszo\u0142\u00f3w<\/strong>, krogulec<\/strong>) i z rz\u0119du soko\u0142owych (pustu\u0142ka<\/strong>). Zebrano r\u00f3wnie\u017c informacje nt. gatunk\u00f3w o nocnej i zmierzchowej aktywno\u015bci (sowy<\/strong>, derkacz) oraz 38 dziennych l\u0119gowych gatunk\u00f3w pospolitych: ba\u017cant<\/strong> (Phasianus colchicus<\/em>), bogatka<\/strong> (Parus major<\/em>), cierni\u00f3wka<\/strong> (Sylvia communis<\/em>), dym\u00f3wka<\/strong> (Hirundo Ustica<\/em>), dzwoniec<\/strong> (Carduelis chloris<\/em>), gaj\u00f3wka (Sylvia borin<\/em>), grubodzi\u00f3b<\/strong> (Coccothraustes coccothraustes<\/em>), grzywacz<\/strong> (Columba palumbus<\/em>), kapturka<\/strong> (Sylvia atricapilla<\/em>), kos<\/strong> (Turdus merula<\/em>), kowalik<\/strong> (Sitta europea<\/em>), kuku\u0142ka<\/strong> (Cuculus canorus<\/em>), kulczyk<\/strong> (Serinus serinus<\/em>), kwiczo\u0142<\/strong> (Turdus pilaris<\/em>), \u0142oz\u00f3wka<\/strong> (Acrocephalus palustris<\/em>), makol\u0105gwa<\/strong> (Carduelis cannabina<\/em>), mazurek<\/strong> (Passer montanus<\/em>), modraszka<\/strong> (Cyanistes caeruleus<\/em>), mucho\u0142\u00f3wka szara<\/strong> (Muscicapa strata<\/em>), okn\u00f3wka<\/strong> (Delichon Urtica<\/em>), piecuszek<\/strong> (Phylloscopus trochillus<\/em>), pieg\u017ca<\/strong> (Sylvia curruca<\/em>), pierwiosnek<\/strong> (Phylloscopus collybita<\/em>), pliszka \u017c\u00f3\u0142ta (Motacilla flava<\/em>), potrzos (Emberiza schoeniclous<\/em>), rudzik<\/strong> (Erithacus rubecula<\/em>), sierp\u00f3wka<\/strong> (Streptopelia decaocto<\/em>), sikora uboga<\/strong> (Poecile palustris<\/em>), skowronek<\/strong> (Alauda arvensis<\/em>), s\u00f3jka<\/strong> (Garrulus glandarius<\/em>), sroka<\/strong> (Pica pica<\/em>), strzy\u017cyk<\/strong> (Troglodytes troglodytes<\/em>), szczygie\u0142<\/strong> (Carduelis carduelis<\/em>), szpak<\/strong> (Sturnus vulgaris<\/em>), \u015bpiewak<\/strong> (Turdus philomelos<\/em>), trznadel<\/strong> (Emberiza citrinella<\/em>), wilga<\/strong> (Oriolus oriolus<\/em>), zi\u0119ba<\/strong> (Fringilla coelebs<\/em>). W tej kolekcji nie zidentyfikowano charakterystycznego, ale rzadko spotykanego dudka (Upupa epops<\/em>) \u2013 Ptaka Roku 2026<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Do gatunk\u00f3w, kt\u00f3re zwi\u0105zane s\u0105 z bliskim s\u0105siedztwem tor\u00f3w kolejowych, zaliczono np. kl\u0105skawk\u0119. Przyj\u0119to, \u017ce w przypadku nowo projektowanego fragmentu linii dojdzie do ingerencji w siedliska zajmowane przez gatunki teren\u00f3w otwartych (\u0142\u0105k, p\u00f3l uprawnych i zaro\u015bli \u015br\u00f3dpolnych), a w\u015br\u00f3d nich m.in. derkacza i przepi\u00f3rki. Z kolei B. Su\u0142kowski przewiduje w rejonie modernizowanej linii kolejowej np. zmniejszenie populacji jemio\u0142uszek. Podsumowuj\u0105c, realizacja inwestycji ma wp\u0142yw na awifaun\u0119 analizowanego terenu. Wp\u0142yw ten jest w wi\u0119kszo\u015bci okresowy (g\u0142\u00f3wnie na etapie budowy) i nie powoduje zmian populacyjnych, a jedynie relokacj\u0119 w zasi\u0119gu zajmowanych siedlisk (terytori\u00f3w). Eksploatacja linii kolejowej wymusi u ptak\u00f3w adaptacj\u0119 do nowych warunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Teriofauna<\/strong> \u2013 og\u00f3\u0142 gatunk\u00f3w ssak\u00f3w (zajmuje si\u0119 nimi teriologia), kt\u00f3ry obejmuje teriofaun\u0119 l\u0105dow\u0105 oraz chiropterofaun\u0119<\/strong>, tj. og\u00f3\u0142 gatunk\u00f3w nietoperzy. W efekcie prowadzonych prac stwierdzono wyst\u0119powanie 8 gatunk\u00f3w ssak\u00f3w l\u0105dowych. Ochron\u0105 cz\u0119\u015bciow\u0105 s\u0105 obj\u0119te trzy gatunki: je\u017c wschodni (Erinaceus roumanicus<\/em>) i kret europejski (Talpa europaea<\/em>) oraz b\u00f3br europejski (Castor fiber<\/em>), kt\u00f3ry dodatkowo jest wymieniony w Za\u0142\u0105czniku II Dyrektywy Siedliskowej. W\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych ssak\u00f3w nieobj\u0119tych ochron\u0105 prawn\u0105 w rejonie inwestycji stwierdzono wyst\u0119powanie 5 gatunk\u00f3w: kuny domowej (Martes foina<\/em>), lisa (Vulpes vulpes<\/em>), norki ameryka\u0144skiej (Mustela vision<\/em>), sarny (Capreolus capreolus<\/em>) i zaj\u0105ca szaraka (Lepus europaeus<\/em>). Na analizowanym terenie stwierdzono 9 gatunk\u00f3w nietoperzy obj\u0119tych ochron\u0105 \u015bcis\u0142\u0105, natomiast nie stwierdzono obecno\u015bci gatunk\u00f3w z Za\u0142\u0105cznika II Dyrektywy Siedliskowej. Pytanie: czy nowe tunele stan\u0105 si\u0119 miejscem bytowania nietoperzy? W czynnym tunelu z intensywnym ruchem poci\u0105g\u00f3w raczej nie, ale mo\u017ce ewentualnie tak by\u0107 w tunelu ewakuacyjnym. Nie znalaz\u0142em jednak na ten temat informacji od specjalist\u00f3w – chiropterolog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Przedsi\u0119wzi\u0119cie liniowe, a takim jest budowa szlaku kolejowego, przecina nie tylko szlaki \u201emigracji\u201d ludzi, czyli ulice i drogi, ale tak\u017ce drogi migracji zwierz\u0105t. St\u0105d bierze si\u0119 potrzeba inwentaryzacji, a nast\u0119pnie ochrony korytarzy ekologicznych. Stwierdzono, \u017ce analizowany odcinek LK 104D nie przecina korytarzy migracji du\u017cych ssak\u00f3w. Migracja zwierz\u0105t wyst\u0119puje jedynie wzd\u0142u\u017c ciek\u00f3w wodnych i dotyczy g\u0142\u00f3wnie ma\u0142ych i \u015brednich ssak\u00f3w oraz p\u0142az\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142y obszar, przez kt\u00f3ry przebiega analizowana linia kolejowa, charakteryzuje si\u0119 wyst\u0119powaniem umiarkowanie cennych siedlisk przyrodniczych oraz gatunk\u00f3w ro\u015blin i zwierz\u0105t, stanowi\u0105cych o niewielkiej bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci analizowanego terenu, na kt\u00f3rym przewa\u017caj\u0105 gatunki pospolite i licznie wyst\u0119puj\u0105ce w rejonie inwestycji. Dodatkowo inwentaryzacja i waloryzacja przyrodnicza potwierdzi\u0142y, \u017ce najcenniejsze obszary na odcinku LK 104D s\u0105 zwi\u0105zane z przebiegiem potoku Li\u015bnik, Smolnik i Rolny przez starotorze i dotycz\u0105 podg\u00f3rskiego \u0142\u0119gu jesionowego oraz korytarzy migracji ma\u0142ych zwierz\u0105t, w tym p\u0142az\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ocena \u015brodowiskowa dla <\/strong>LK 104D Limanowa \u2013 Kl\u0119czany<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Raport o oddzia\u0142ywaniu przedsi\u0119wzi\u0119cia na \u015brodowisko dla linii kolejowej nr 104 stanowi kluczowy element dokumentacji projektowej inwestycji \u201ePod\u0142\u0119\u017ce \u2013 Piekie\u0142ko\u201d. Ze wzgl\u0119du na modyfikacj\u0119 przebiegu trasy na odcinku D Limanowa \u2013 bocznica Kl\u0119czany, kt\u00f3ry charakteryzuje si\u0119 skomplikowan\u0105 in\u017cynieryjnie i \u015brodowiskowo korekt\u0105 przebiegu, uwarunkowania \u015brodowiskowe odgrywaj\u0105 w tym projekcie wa\u017cn\u0105 rol\u0119. Raport OO\u015a to obszerny (licz\u0105cy ponad 500 stron) dokument, opracowany przez siedmioosobowy zesp\u00f3\u0142 specjalist\u00f3w. Struktura jego 24 rozdzia\u0142\u00f3w i licznych podrozdzia\u0142\u00f3w oraz za\u0142\u0105cznik\u00f3w uwzgl\u0119dnia tre\u015b\u0107 art. 66 ustawy OO\u015a. Raport okre\u015bla rodzaje i wielko\u015bci emisji do \u015brodowiska, powstaj\u0105cych w fazie realizacji i eksploatacji planowanego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Obejmuje on oddzia\u0142ywanie: na powierzchni\u0119 ziemi i gleby, na wody powierzchniowe i podziemne, na \u015brodowisko gruntowo-wodne, na powietrze atmosferyczne i na warunki akustyczne, a tak\u017ce wp\u0142yw drga\u0144 i promieniowania elektromagnetycznego oraz gospodark\u0119 odpadami.<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej przedstawiono w skr\u00f3cie zestawienie najwa\u017cniejszych aspekt\u00f3w i ustale\u0144 zawartych w procedurze OO\u015a dla odcinka LK 104D. Na etapie sporz\u0105dzania wniosku o wydanie decyzji o \u015brodowiskowych uwarunkowaniach, w raporcie wykonanym w ramach oceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko, poddano analizie kilka rozwi\u0105za\u0144 wariantowych, z kt\u00f3rych do realizacji wybrano wariant inwestycyjny (W4\/W2). Do oblicze\u0144 przyj\u0119to prognozowane dobowe nat\u0119\u017cenie ruchu poci\u0105g\u00f3w na rok 2030: w dzie\u0144 36 poci\u0105g\u00f3w osobowych i 28 pasa\u017cerskich dalekobie\u017cnych oraz w nocy 10 poci\u0105g\u00f3w towarowych. G\u0142\u00f3wne zidentyfikowane oddzia\u0142ywania i ryzyka oraz \u015brodki minimalizuj\u0105ce przedstawiono w formie tabeli.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Faza realizacyjna jest ju\u017c praktycznie zako\u0144czona. Raport OO\u015a oraz wydane na jego podstawie decyzje na\u0142o\u017cy\u0142y szereg ogranicze\u0144 na konsorcjum wykonawcze Budimex & G\u00fclermak, realizuj\u0105ce ten kontrakt od 2024 roku. Przyk\u0142adowo, w celu omini\u0119cia trudnych form morfologicznych i zminimalizowania wyburze\u0144 budynk\u00f3w, w raporcie OO\u015a uwzgl\u0119dniono budow\u0119 dwunawowego tunelu kolejowego o d\u0142ugo\u015bci blisko 3,8 km mi\u0119dzy miejscowo\u015bciami Mordarka i M\u0119cina. Dotyczy\u0142y one tak\u017ce termin\u00f3w prowadzenia rob\u00f3t, tj. zakazu g\u0142o\u015bnych prac i wycinek w okresach l\u0119gowych ptak\u00f3w oraz w okresach rozrodczych p\u0142az\u00f3w w miejscach wskazanych w decyzji \u015brodowiskowej, a tak\u017ce prowadzenia monitoringu zmian poziomu i jako\u015bci w\u00f3d podziemnych w s\u0105siedztwie budowanego tunelu kolejowego.<\/p>\n\n\n\n

Analiza oddzia\u0142ywania akustycznego wykaza\u0142a konieczno\u015b\u0107 realizacji zabezpiecze\u0144 akustycznych w postaci ekran\u00f3w akustycznych na odcinkach o sumarycznej d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 3 910 m oraz t\u0142umik\u00f3w przyszynowych na odcinkach o d\u0142ugo\u015bci \u0142\u0105cznej oko\u0142o 1 034 m.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ekrany przeciwha\u0142asowe na tle zagospodarowania terenu wok\u00f3\u0142 LK 104D<\/strong> (fot. A. Kulig)<\/p>\n\n\n\n

Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w tabeli nie przedstawiono oddzia\u0142ywania LK 104 D na powietrze atmosferyczne. Wp\u0142yw modernizacji kolei na zanieczyszczenie atmosfery nale\u017cy rozpatrywa\u0107 w dw\u00f3ch skrajnie r\u00f3\u017cnych fazach: kr\u00f3tkotrwa\u0142ego (okresowego) negatywnego wp\u0142ywu podczas budowy linii oraz d\u0142ugofalowego, bardzo pozytywnego efektu ekologicznego po jej uruchomieniu. Zast\u0105pienie historycznego transportu spalinowego trakcj\u0105 elektryczn\u0105 eliminuje bezpo\u015bredni\u0105 nisk\u0105 emisj\u0119 tlenk\u00f3w w\u0119gla, siarki i azotu oraz py\u0142\u00f3w wzd\u0142u\u017c ca\u0142ej linii. A dodatkowo wyst\u0105pi efekt substytucji, tj. kolej przejmie cz\u0119\u015b\u0107 ruchu drogowego z mocno obci\u0105\u017conych dr\u00f3g krajowych i wojew\u00f3dzkich, co spowoduje zmniejszenie emisji spalin samochodowych, kt\u00f3re s\u0105 sk\u0142adnikiem smogu w kotlinach g\u00f3rskich.<\/p>\n\n\n\n

Podczas eksploatacji linii kolejowej wykorzystywane b\u0119d\u0105 linie trakcyjne i linie potrzeb nietrakcyjnych, pracuj\u0105ce w zakresie napi\u0119\u0107 sta\u0142ych, lub niskich i \u015brednich napi\u0119\u0107 zmiennych. Dlatego ta inwestycja nie b\u0119dzie zwi\u0105zana z emisj\u0105 szkodliwego promieniowania elektromagnetycznego.<\/p>\n\n\n\n

Fliszowa struktura geologiczna regionu determinuje podatno\u015b\u0107 terenu na osuwiska. W ustawie Po\u015b s\u0105 one definiowane jako ruchy masowe ziemi, tj. powstaj\u0105ce naturalnie lub na skutek dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka osuwanie, spe\u0142zywanie lub obrywanie powierzchniowych warstw ska\u0142, zwietrzeliny i gleby<\/em>. Pami\u0119taj\u0105 o tym nie tylko mieszka\u0144cy K\u0142odnego, gdzie w nocy z 1 na 2 czerwca 2010 roku wyst\u0105pi\u0142o katastrofalne w skutkach osuni\u0119cie si\u0119 mas ziemnych. W rejonie powstaj\u0105cej linii kolejowej zlokalizowano trzy osuwiska aktywne okresowo oraz dodatkowo w s\u0105siedztwie inwestycji stwierdzono wyst\u0119powanie dw\u00f3ch teren\u00f3w zagro\u017conych ruchami masowymi ziemi. Na rysunku poni\u017cej przedstawiono przebieg LK 104D wzgl\u0119dem osuwisk (cyfry w k\u00f3\u0142kach od 1 do 3 odpowiadaj\u0105 ich numeracji) oraz teren\u00f3w zagro\u017conych ruchami masowymi.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przebieg LK 104D wzgl\u0119dem osuwisk i teren\u00f3w zagro\u017conych ruchami masowymi<\/strong> (Raport OO\u015a 4<\/sup>)<\/p>\n\n\n\n

W zwi\u0105zku ze zmianami klimatycznymi przewiduje si\u0119 cz\u0119stsze wyst\u0119powanie osuwisk, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 powodowane m.in. przez deszcze nawalne. Nasilenie tego zjawiska mo\u017ce by\u0107 widoczne w rejonie przedsi\u0119wzi\u0119cia, ze wzgl\u0119du na g\u00f3rskie ukszta\u0142towanie powierzchni terenu, wyst\u0119powanie w rejonie LK 104D obecnie aktywnych okresowo i nieaktywnych osuwisk oraz budow\u0119 geologiczn\u0105, sprzyjaj\u0105c\u0105 wyst\u0119powaniu osuwisk.<\/p>\n\n\n\n

Realizacja projektu uruchamia szereg dodatkowych procedur dotycz\u0105cych ochrony \u015brodowiska. Przyk\u0142adowo, zabezpieczenia geotechniczne obejmowa\u0142y \u015bcis\u0142y monitoring drga\u0144 i osiada\u0144 terenu nad tras\u0105 tunelu w celu ochrony budynk\u00f3w mieszkalnych oraz uj\u0119\u0107 wody, a w zwi\u0105zku z likwidacj\u0105 stacji paliw w M\u0119cinie w km proj. ok. 54+850 nale\u017cy rozpozna\u0107 i zminimalizowa\u0107 ewentualny problem zanieczyszczenia powierzchni ziemi i gruntu.<\/p>\n\n\n\n

Monitoring porealizacyjny: decyzja o \u015brodowiskowych uwarunkowaniach nak\u0142ada na inwestora – PKP PLK S.A. obowi\u0105zek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej<\/strong>. Obejmuje ona m.in. ponowne pomiary ha\u0142asu po uruchomieniu regularnego ruchu poci\u0105g\u00f3w (z pr\u0119dko\u015bci\u0105 do 160 km\/h) oraz kontrol\u0119 skuteczno\u015bci dzia\u0142ania przej\u015b\u0107 dla zwierz\u0105t i stanu w\u00f3d w otoczeniu tunelu.<\/p>\n\n\n\n

Na koniec warto wspomnie\u0107, \u017ce w trakcie post\u0119powania zmierzaj\u0105cego do wydania Do\u015aU dla LK 104D RDO\u015a w Krakowie zapewni\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 udzia\u0142u spo\u0142ecze\u0144stwa w post\u0119powaniu, ale w ustawowym terminie 30 dni nie zg\u0142oszono \u017cadnych uwag i wniosk\u00f3w (Raport OO\u015a 4<\/sup>, rozdz. 15).<\/p>\n\n\n\n

Od autora<\/strong>: Dzi\u0119kuj\u0119 Panu Doktorowi Marianowi Szewczykowi za cenne uwagi z zakresu botaniki. Dodam, \u017ce nazwisko Doktora, badaj\u0105cego od lat gin\u0105ce gatunki ro\u015blin, jest znane wszystkim moim studentom zaliczaj\u0105cym przedmiot \u00a0\u201eOceny oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[i]<\/a>     Je\u017celi kto\u015b chcia\u0142by przypomnie\u0107 sobie jak wygl\u0105da\u0142 dworzec kolejowy w Limanowej w 1988 roku mo\u017ce zajrze\u0107 do albumu \u201eOkruchy pami\u0119ci<\/em>\u201d, tom \u201eLimanowa na nowszej fotografii\u201d, rozdz. Czas przemian i odbudowy, s. 151, Limanowa 2010.<\/p>\n\n\n\n

[ii]<\/a>     W szczeg\u00f3lno\u015bci ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony \u015brodowiska<\/em> (t.j. Dz.U. 2025 poz. 647 z p\u00f3\u017an. zm.; zwana ustaw\u0105 Po\u015b<\/strong>) oraz ustawa z dnia 3 pa\u017adziernika 2008 r. o udost\u0119pnianiu informacji o \u015brodowisku i jego ochronie, udziale spo\u0142ecze\u0144stwa w ochronie \u015brodowiska oraz o ocenach oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko<\/em> (t.j. Dz.U. 2026 poz. 670 z p\u00f3\u017an. zm.; zwana ustaw\u0105 OO\u015a<\/strong>).<\/p>\n\n\n\n

[iii]<\/a>    Weryfikacja inwentaryzacji i waloryzacji przyrodniczej \u2013 raport ko\u0144cowy<\/em>. Linia kolejowa nr 104, odcinek D Limanowa – bocznica Kl\u0119czany. Opracowanie dokumentacji projektowej wraz z pe\u0142nieniem nadzoru autorskiego w ramach kontraktu 1 pn.: \u201eModernizacja istniej\u0105cej linii kolejowej nr 104 Chab\u00f3wka \u2013 Nowy S\u0105cz<\/em><\/strong>\u201d, kt\u00f3ry jest cz\u0119\u015bci\u0105 projektu pn.: \u201eBudowa nowej linii kolejowej Pod\u0142\u0119\u017ce \u2013 Szczyrzyc \u2013 Tymbark\/Mszana Dolna oraz modernizacja istniej\u0105cej linii kolejowej nr 104 Chab\u00f3wka \u2013 Nowy S\u0105cz \u2013 etap I: prace przygotowawcze<\/em>\u201d. Egis Rail S.A., Egis Poland Sp. z o.o., MGGP S.A. Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Warszawa 2020.<\/p>\n\n\n\n

[iv]<\/a>    Raport o oddzia\u0142ywaniu na \u015brodowisko przedsi\u0119wzi\u0119cia pn. \u201eRozbi\u00f3rka, przebudowa, rozbudowa i budowa obiektu budowlanego pn.: linia kolejowa nr 104 Chab\u00f3wka \u2013 Nowy S\u0105cz na odc. D od km 48+600 do km 61+220 wraz z infrastruktur\u0105 techniczn\u0105 wzd\u0142u\u017c linii kolejowej nr 104 \u2026<\/em>\u201d. Ponowna ocena oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko<\/strong>, oraz Aneks nr 1. Egis Rail S.A., Egis Poland Sp. z o.o., MGGP S.A. Inwestor: PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Warszawa 2023.<\/p>\n\n\n\n

[v]<\/a>     W szczeg\u00f3lno\u015bci ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody<\/em> (tj. Dz.U. z 2026 r. poz. 13 z p\u00f3\u017an. zm.) i przepisy wykonawcze do tej ustawy, okre\u015blone m.in. w rozporz\u0105dzeniu Ministra \u015arodowiska z dnia 9 pa\u017adziernika 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej ro\u015blin<\/em> (Dz.U. z 2014 r. poz. 1409), z dnia 9 pa\u017adziernika 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzyb\u00f3w<\/em> (Dz.U. z 2014 r. poz. 1408) oraz z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierz\u0105t<\/em> (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2380).<\/p>\n\n\n\n

[vi]<\/a>    Gawro\u0144ski S., Szewczyk M., Zelek R.: Atlas ro\u015blin chronionych, zagro\u017conych i rzadkich powiatu limanowskiego<\/em>. Starostwo Powiatowe w Limanowej, Wydzia\u0142 Ochrony \u015arodowiska, Rolnictwa i Le\u015bnictwa: Powiatowe Centrum Ekologiczne, Limanowa 2012.<\/p>\n\n\n\n

[vii]<\/a>   Szewczyk M.: Zr\u00f3\u017cnicowanie florystyczne wschodniej cz\u0119\u015bci Beskidu Wyspowego ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem gatunk\u00f3w gin\u0105cych i zagro\u017conych<\/em>. s. 306. Praca doktorska, Instytut Botaniki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, Krak\u00f3w 2000.<\/p>\n\n\n\n

[viii]<\/a> Szewczyk M.: Zagro\u017cone pi\u0119kno. O ro\u015blinach naczyniowych rzadkich, zagro\u017conych i chronionych w pa\u015bmie Jaworza i na wzg\u00f3rzach Kani\u0144sko-Trzetrzewi\u0144skich<\/em>. Almanach Ziemi Limanowskiej nr 1, s. 34-39, lato 2000.<\/p>\n\n\n\n

[ix]<\/a>    Su\u0142kowski B.: Limanowska setka \u2013 ptaki naszego miasta<\/em>. \u201eEL\u201d nr 364-365-366, rok XXXIII, s. 14-21, stycze\u0144-marzec 2025. W artykule mo\u017cna obejrze\u0107 kilka zdj\u0119\u0107 \u201elimanowskich\u201d ptak\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Trwa intensywna odbudowa linii kolejowej nr 104 Chab\u00f3wka \u2013 Nowy S\u0105cz. Mi\u0119dzy innymi zosta\u0142a gruntownie (…)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2886,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-2881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inne-zainteresowania-i-aktywnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2881"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2898,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2881\/revisions\/2898"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}