{"id":2345,"date":"2025-08-30T08:32:54","date_gmt":"2025-08-30T06:32:54","guid":{"rendered":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/?p=2345"},"modified":"2025-09-09T09:55:01","modified_gmt":"2025-09-09T07:55:01","slug":"kto-wie-o-ossowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2025\/08\/30\/kto-wie-o-ossowie\/","title":{"rendered":"Kto wie – o Ossowie?"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 w Ossowie<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Historia Bitwy Warszawskiej<\/a><\/strong> 1920 roku oraz szerzej wojny polsko-bolszewickiej<\/a><\/strong> jest do\u015b\u0107 dobrze udokumentowana. Ale czy jest znana? O \u201eCudzie nad Wis\u0142\u0105<\/a><\/strong>\u201d s\u0142ysza\u0142o wielu, bo informacje o pokonaniu Rosjan w 1920 roku wci\u0105\u017c przyjmujemy z dziejow\u0105 satysfakcj\u0105, by nie rzec rado\u015bci\u0105. Dodatkowo, lubimy wierzy\u0107 w cuda. Jednak pami\u0119\u0107 o m\u0105dro\u015bci strateg\u00f3w wojskowych oraz brawurowej dzielno\u015bci \u017co\u0142nierzy i ochotnik\u00f3w, kt\u00f3rzy byli sprawcami cudu, przez lata kultywowali g\u0142\u00f3wnie weterani walk z okresu wojny polsko-bolszewickiej i mieszka\u0144cy miejscowo\u015bci, na terenie kt\u00f3rych toczy\u0142y si\u0119 te walki. Poniewa\u017c w latach 1945-1990 w szko\u0142ach o tej historii nie uczono. Dopiero na prze\u0142omie XX i XXI wieku sytuacja uleg\u0142a zasadniczej zmianie.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wie\u0144ce i kwiaty z\u0142o\u017cone w sierpniu 2025 roku przez r\u00f3\u017cne \u015brodowiska na cmentarzu przed sanktuarium Matki Boskiej Zwyci\u0119skiej w Ossowie<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W 1918 roku, na wie\u015b\u0107 o potrzebie obrony Ojczyzny, setki m\u0142odych ludzi odpowiedzia\u0142o na apele g\u0142oszone m.in. na plakatach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Plakaty nawo\u0142uj\u0105ce do wst\u0119powania do Wojska Polskiego (ze zbior\u00f3w Muzeum Wojska Polskiego)<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d nich byli tak\u017ce studenci Politechniki Warszawskiej, Uniwersytetu Warszawskiego oraz Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Gospodarstwa Wiejskiego, kt\u00f3rzy przerwali studia i zg\u0142osili si\u0119 do wojska. W listopadzie 1918 roku zawi\u0105zano Legi\u0119 Akademick\u0105<\/a><\/strong>. Jej losy przez kolejne dekady to historia szkole\u0144 i walki oraz zawieszania i wznawiania dzia\u0142alno\u015bci. Podczas wojny w obronie niepodleg\u0142o\u015bci Polski w latach 1919-1920 dziesi\u0105tki student\u00f3w PW straci\u0142o \u017cycie, a bardzo wielu zosta\u0142o rannych. Pami\u0119\u0107 poleg\u0142ych uczczono uroczystym ods\u0142oni\u0119ciem p\u0142yt pami\u0105tkowych w Gmachu G\u0142\u00f3wnym Politechniki Warszawskiej w dniu 25 listopada 1923 roku. Ponad 100 lat temu Prorektor PW, prof. Leon Staniewicz podczas przem\u00f3wienia powiedzia\u0142: \u2026 ca\u0142a nasza m\u0142odzie\u017c akademicka stan\u0119\u0142a na ochotnika, by piersi\u0105 swoj\u0105 broni\u0107 niepodleg\u0142o\u015bci Ojczyzny. Wszyscy poszli, lecz nie wszyscy wr\u00f3cili! …<\/em><\/strong> Nie sta\u0107 nas by\u0142o na wspania\u0142e pomniki, kt\u00f3remi kiedy\u015b Polska bogata powinna uczci\u0107 swych bohater\u00f3w; tymczasem te dwie skromne tablice<\/em><\/strong>\u2026.[i]<\/a>. Tablice ku czci poleg\u0142ych student\u00f3w by\u0142y zainstalowane po dw\u00f3ch stronach wej\u015bcia do Du\u017cej Auli na reprezentacyjnej klatce schodowej. Niestety, p\u0142yty z nazwiskami student\u00f3w poleg\u0142ych w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920 po II Wojnie \u015awiatowej zosta\u0142y usuni\u0119te i zniszczone, ze wzgl\u0119du na wymow\u0119 ich tre\u015bci historyczno-politycznych \u2013 Rosjanie napadli na Polsk\u0119 i zostali pokonani!<\/strong> Tablice pami\u0105tkowe zosta\u0142y odtworzone (ale nie w formie repliki) dopiero w 1990 roku i wmurowane naprzeciw pierwotnego usytuowania tablic. Wyryto na nich 80 nazwisk. Dzisiaj wiemy, \u017ce brakuje na nich informacji o kolejnych kilkunastu poleg\u0142ych studentach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Tablice w Du\u017cej Auli Gmachu G\u0142\u00f3wnego po\u015bwi\u0119cone studentom Politechniki Warszawskiej poleg\u0142ym w obronie niepodleg\u0142o\u015bci Polski podczas wojny polsko-bolszewickiej<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W tym miejscu warto doda\u0107, \u017ce staraniem Stowarzyszenia Absolwent\u00f3w i Przyjaci\u00f3\u0142 Politechniki Warszawskiej przygotowywana jest do druku w Oficynie Wydawniczej Politechniki Warszawskiej \u201eKsi\u0119ga pami\u0119ci po\u015bwi\u0119cona studentom Politechniki Warszawskiej poleg\u0142ym i zmar\u0142ym w czasie walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 1918-1921<\/em>\u201d, autorstwa Roberta Gawkowskiego, Andrzeja Krzysztofa Kunerta i Krzysztofa Pileckiego, historyk\u00f3w z Uniwersytetu Warszawskiego.<\/p>\n\n\n\n

W Du\u017cej Auli PW jest jeszcze jedna tablica zwi\u0105zana z histori\u0105 wojny 1919-1920 – o tre\u015bci: W tym gmachu sta\u0142 kwater\u0105 sztab dow\u00f3dztwa Frontu P\u00f3\u0142nocnego pod komend\u0105 genera\u0142a broni J\u00f3zefa Hallera a kierownictwem Szefa Sztabu pu\u0142kownika Sztabu Generalnego W\u0142odzimierza Ostoja Zag\u00f3rskiego. Tu zosta\u0142 opracowany plan i st\u0105d wydany rozkaz bitwy pod Warszaw\u0105 dnia 13 sierpnia roku 1920<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

W 2017 roku w Ministerstwie Obrony Narodowej podj\u0119to decyzj\u0119 o sfinansowaniu Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku w formie symbolicznego kompleksu memorialnego w Ossowie, o co zabiega\u0142y w\u0142adze Gminy Wo\u0142omin. Podczas walk wyj\u0105tkowo powa\u017cne straty poni\u00f3s\u0142 z\u0142o\u017cony z warszawskiej m\u0142odzie\u017cy I. Batalion Ochotniczego Pu\u0142ku Piechoty. Stowarzyszenie Absolwent\u00f3w i Przyjaci\u00f3\u0142 Politechniki Warszawskiej zadeklarowa\u0142o wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w zebraniu i przekazaniu danych na temat student\u00f3w walcz\u0105cych podczas wojny 1919-1920, z zamiarem ich upami\u0119tnienia. Senacka Komisja ds. Historii i Tradycji PW popar\u0142a t\u0119 inicjatyw\u0119 oraz propozycj\u0119 powo\u0142ania zespo\u0142u mi\u0119dzyuczelnianego z udzia\u0142em przedstawicieli Politechniki Warszawskiej, Uniwersytetu Warszawskiego, Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Gospodarstwa Wiejskiego oraz Szko\u0142y G\u0142\u00f3wnej Handlowej.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Pismo Stowarzyszenia Absolwent\u00f3w i Przyjaci\u00f3\u0142 Politechniki Warszawskiej<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Pismo Senackiej Komisji ds. Historii i Tradycji Politechniki Warszawskiej<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Ostatecznie, po pokonaniu wielu trudno\u015bci i zawirowa\u0144 decyzyjnych, 16 sierpnia 2025 roku, w 105 rocznic\u0119 bitwy w Ossowie, otwarto monumentalny obiekt muzealny<\/a><\/strong> zaprojektowany przez architekta Czes\u0142awa Bieleckiego<\/a><\/strong> z Pracowni DiM’84 Dom i Miasto. „Muzeum” powsta\u0142o na historycznym terenie, na kt\u00f3rym w sierpniu 1920 r. toczy\u0142y si\u0119 walki w obronie stolicy podczas wojny polsko-bolszewickiej.  Pisz\u0119 \u201eMuzeum\u201d, bo jest to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tradycyjny muzealny zbi\u00f3r artefakt\u00f3w, raczej bardziej symboliczny kompleks memorialny, w kt\u00f3rym m.in. zaprezentowano dziesi\u0105tki unikatowych zabytk\u00f3w z Muzeum Wojska Polskiego oraz eksponaty zebrane przez lokaln\u0105 instytucj\u0119 \u201eOss\u00f3w – Wrota Bitwy Warszawskiej\u201d. Na tablicach umieszczonych wzd\u0142u\u017c Alei Zwyci\u0119stwa znajduj\u0105 si\u0119 nazwiska tych, kt\u00f3rzy polegli w boju pod Ossowem i Le\u015bniakowizn\u0105 [ii]<\/a>. W\u015br\u00f3d ponad stu nazwisk jest wymieniony m.in. ppor. W\u0142odzimierz Micha\u0142owski z 33 Pu\u0142ku Piechoty, 28 letni student Politechniki Warszawskiej<\/strong>. Pan Marcin O\u0142dak, Kierownik Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 r., b\u0119d\u0105cego fili\u0105 Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, deklaruje, \u017ce jest miejsce, aby szerzej upami\u0119tni\u0107 w nim tak\u017ce udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej bohaterskich student\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Tablice po\u015bwi\u0119cone \u017co\u0142nierzom i ochotnikom, kt\u00f3rzy stracili \u017cycie uczestnicz\u0105c w walkach w dniach 13-16 sierpnia 1920 roku, w tym studentowi Politechniki Warszawskiej<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Oss\u00f3w<\/a><\/strong> \u2013 wie\u015b so\u0142ecka w Polsce, po\u0142o\u017cona w wojew\u00f3dztwie mazowieckim\u2026 znana jest z Bitwy Warszawskiej w 1920 roku, w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Oss\u00f3w jest wymieniony w\u015br\u00f3d 35 innych miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rych toczy\u0142y si\u0119 boje w sierpniu 1920 roku. Jednak zwyci\u0119stwo pod Ossowem jest uznawane za jeden z prze\u0142omowych moment\u00f3w bitwy o Warszaw\u0119, a ca\u0142a Bitwa Warszawska 1920 r. za najwi\u0119ksze militarne zwyci\u0119stwo Polski od czas\u00f3w wiktorii wiede\u0144skiej w 1683 r. W 1931 roku brytyjski dyplomata Edgar Vincent d`Abernon<\/a><\/strong> uzna\u0142 j\u0105 za osiemnast\u0105 bitw\u0119 decyduj\u0105c\u0105 o dziejach \u015bwiata. Na pami\u0105tk\u0119 tej bitwy obchodzimy \u015awi\u0119to Wojska Polskiego<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Nazwy miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rych toczy\u0142y si\u0119 walki w dniach 13-25 sierpnia 1920 r.<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

By\u0142em na kilku historycznych polach bitewnych: pod Grunwaldem<\/strong><\/a> – bitwa stoczona 15 lipca 1410 r., pod Rac\u0142awicami<\/a><\/strong> – bitwa 4 kwietnia 1794 r., pod Austerlitz<\/a><\/strong> (obecnie Slavkov u Brna) – bitwa 2 grudnia 1805 roku, pod Waterloo<\/a><\/strong> – bitwa 18 czerwca 1815 r., czy pod Limanow\u0105<\/a><\/strong> –  bitwa w dniach 2-12 grudnia 1914 r. podczas I wojny \u015bwiatowej. Zwykle, popadaj\u0105c w zadum\u0119 nad poleg\u0142ymi, s\u0142ysz\u0119 jedynie brzmienie ciszy<\/a><\/strong>. Chyba, \u017ce akurat odbywaj\u0105 si\u0119 huczne rocznicowe uroczysto\u015bci, rekonstrukcje boj\u00f3w lub jeste\u015bmy pod Waterloo, gdzie Francuzi ha\u0142asuj\u0105, jakby to oni wygrali historyczn\u0105 bitw\u0119\u2026<\/p>\n\n\n\n

Warszawa, 16 sierpnia 2025 r.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[i]<\/a>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0Politechnika Warszawska 1915-1925<\/em>. Ksi\u0119ga Pami\u0105tkowa, pod red. prof. Leona Staniewicza (str. 65\u201371).<\/p>\n\n\n\n

[ii]<\/a>\u00a0\u00a0 Szymanowski D. By nie zapomnie\u0107 \u2013 Oss\u00f3w 1920<\/em>. Wo\u0142omin 2020 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia Bitwy Warszawskiej 1920 roku oraz szerzej wojny polsko-bolszewickiej jest do\u015b\u0107 dobrze udokumentowana. Ale czy (…)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2387,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-2345","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inne-zainteresowania-i-aktywnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2345","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2345"}],"version-history":[{"count":28,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2345\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2410,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2345\/revisions\/2410"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2387"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}