{"id":1928,"date":"2024-08-04T11:44:52","date_gmt":"2024-08-04T09:44:52","guid":{"rendered":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/?p=1928"},"modified":"2024-08-26T08:59:58","modified_gmt":"2024-08-26T06:59:58","slug":"80-rocznica-godziny-w","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2024\/08\/04\/80-rocznica-godziny-w\/","title":{"rendered":"80. rocznica godziny \u201eW”"},"content":{"rendered":"\n

Pozostaj\u0105c w klimacie obchod\u00f3w okr\u0105g\u0142ej \u2013 80. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, wybra\u0142em si\u0119 na Kopiec Powstania Warszawskiego<\/a><\/strong> na Mokotowie. W tym miejscu jest to spacer historyczno-przyrodniczy w do\u015b\u0107 nowoczesnej aran\u017cacji. Park Akcji \u201eBurza\u201d<\/a><\/strong>, na terenie kt\u00f3rego znajduje si\u0119 Kopiec, jest po\u0142o\u017cony na Czerniakowie, w rejonie ulicy Bartyckiej. Zosta\u0142 on udost\u0119pniony zwiedzaj\u0105cym w ubieg\u0142ym roku, po trwaj\u0105cej dwa lata rewitalizacji. Autorzy i wykonawcy projektu obrazowo przedstawili dramat MIASTA, kt\u00f3re podczas II wojny \u015bwiatowej, przez ponad pi\u0119\u0107 lat by\u0142o grabione i niszczone. Tragiczne losy mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy, w tym miejscu mo\u017cna sobie jedynie wyobra\u017ca\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Kopiec jest jednym z kilku du\u017cych miejsc gromadzenia gruzu ze zburzonego w czasie wojny miasta (obok G\u00f3rki Szcz\u0119\u015bliwickiej<\/a><\/strong>, Kopca Moczyd\u0142owskiego<\/a><\/strong>, by\u0142ego Stadionu Dziesi\u0119ciolecia, gdzie do usypania korony obiektu wraz z wa\u0142em pod przysz\u0142e trybuny u\u017cyto gruzu, nie licz\u0105c nieistniej\u0105cego ju\u017c kopca u wylotu ul. Z. Krasi\u0144skiego). A\u017c do po\u0142owy lat 90. ubieg\u0142ego wieku (a wi\u0119c przez blisko pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat) \u201ekopiec\u201d by\u0142 jedynie ha\u0142d\u0105 gruzu – zaniedbanym wysypiskiem, kt\u00f3re nazw\u0119 \u201eKopiec Powstania Warszawskiego\u201d zyska\u0142o dopiero w 2004 r. Zmiana nazwy, a nast\u0119pnie formy zagospodarowania Kopca, to efekt stara\u0144 \u015brodowiska \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej<\/strong><\/a>. Dzisiejszy wygl\u0105d Parku i Kopca to zas\u0142uga m.in. podpu\u0142kownika Eugeniusza \u201eKotwy\u201d Ajewskiego<\/a><\/strong> (1915-2006), \u017co\u0142nierza, powsta\u0144ca i architekta Biura Odbudowy Stolicy. Wchodz\u0105c na po\u0142o\u017con\u0105 na szczycie Kopca platform\u0119, widzimy symbol Polski Walcz\u0105cej<\/strong><\/a>. \u201eKotwica<\/strong>\u201d<\/a>, w kt\u00f3rej histori\u0119 wpisane s\u0105 osoby zwi\u0105zane z Politechnik\u0105 Warszawsk\u0105, pojawi\u0142a si\u0119 po raz pierwszy na ulicach Warszawy 20 marca 1942 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Spaceruj\u0105c alejkami historycznego lapidarium na przedpolu Kopca oraz po jego \u015bcie\u017ckach, schodach i pomostach mo\u017cna pozna\u0107 histori\u0119 zniszczenia i\u2026 odbudowy Warszawy. Cz\u0119\u015b\u0107 z ponad 20 mln metr\u00f3w sze\u015bciennych gruzu zosta\u0142o przetworzone na gruzobeton [i]<\/a>, z kt\u00f3rego wznoszono nowe budynki (dzisiaj nazwaliby\u015bmy ten proces gospodark\u0105 o obiegu zamkni\u0119tym). Natomiast frakcja gruzu, kt\u00f3ra nie nadawa\u0142a si\u0119 do zagospodarowania, by\u0142a gromadzona w miejscach zwa\u0142ki. Histori\u0119 i trud odbudowy stolicy prezentowa\u0142a m.in. ubieg\u0142oroczna wystawa „Zgruzowstanie Warszawy 1945-1949<\/a><\/strong>” w Muzeum Warszawy, kt\u00f3rej tw\u00f3rcy otrzymali Nagrod\u0119 Architektoniczn\u0105 Prezydenta m.st. Warszawy w kategorii wydarzenie architektoniczne 2023.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Jedna z plansz przedstawiaj\u0105ca proces odgruzowywania \u201emiasta ruin\u201d i odzyskiwania materia\u0142\u00f3w do produkcji gruzobetonu, z kt\u00f3rego odbudowywano Warszaw\u0119<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ale Park Akcji \u201eBurza\u201d to tak\u017ce miejsce interesuj\u0105ce pod wzgl\u0119dem przyrodniczym, w kt\u00f3rym na terenie miasta rozwin\u0119\u0142a si\u0119 tzw. \u201eczwarta przyroda<\/a><\/strong>\u201d (pierwsza przyroda to pozosta\u0142o\u015bci teren\u00f3w naturalnych lub zbli\u017conych do naturalnych; druga to tereny p\u00f3l, pastwisk, plantacji le\u015bnych i sad\u00f3w; trzecia to tereny zieleni urz\u0105dzonej: ogrody, skwery, trawniki i parki). Nale\u017c\u0105 do niej tereny porzucone, zaniedbane, a w wielu przypadkach zdegradowane przez cz\u0142owieka (tzw. nieu\u017cytki antropogeniczne) oraz podlegaj\u0105ce sukcesji \u2013 tzn. s\u0105 kolonizowane przez ro\u015blinno\u015b\u0107 spontaniczn\u0105. Czwart\u0105 przyrod\u0119 stanowi\u0105 nieu\u017cytki miejskie, opuszczone tereny przemys\u0142owe czy mieszkaniowe, ha\u0142dy i zwa\u0142owiska zaj\u0119te przez ro\u015bliny ruderalne<\/a><\/strong>. Przyroda ruderalna na Kopcu wykszta\u0142ci\u0142a si\u0119 na terenie przekszta\u0142conym przez cz\u0142owieka, w tym przypadku na gruzach tworz\u0105cych antropogen. Wysypisko gruzu z czasem sta\u0142o si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 przyrody, a nawet schronieniem dla dzikiej fauny i flory. Projekt rewitalizacji uwzgl\u0119dni\u0142 potrzeb\u0119 ochrony bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci, w tym nisz ekologicznych dla ma\u0142ych zwierz\u0105t, oraz podtrzymania procesu glebotw\u00f3rczego i mikroretencji w\u00f3d opadowych. U podn\u00f3\u017ca Kopca Powstania Warszawskiego (od strony ul. Bartyckiej) mo\u017cna obejrze\u0107 pierwszy w stolicy mikrolas wed\u0142ug metody japo\u0144skiego botanika Akiry Miywakiego<\/a><\/strong>. Utworzony w 2024 roku las obejmuje ponad 2 tys. ro\u015blin rodzimych gatunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
W Parku Akcji \u201eBurza\u201d na \u015bcie\u017cce przyrodniczej – po\u0142udniowa strona kopca przypomina tanza\u0144sk\u0105 d\u017cungl\u0119<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Projektanci i realizatorzy miejsca pami\u0119ci, a zarazem ochrony przyrody i wypoczynku r\u00f3wnie\u017c otrzymali Nagrody Architektoniczne Prezydenta m.st. Warszawy: Grand Prix oraz w kategorii projektowanie przestrzeni publicznej 2023.<\/p>\n\n\n\n

W po\u0142owie lat 70. ubieg\u0142ego stulecia, poruszaj\u0105c si\u0119 po ulicach Mokotowa i \u015ar\u00f3dmie\u015bcia, z zadum\u0105 spogl\u0105da\u0142em na elewacje niekt\u00f3rych (wtedy jeszcze do\u015b\u0107 licznych) kamienic, na kt\u00f3rych wida\u0107 by\u0142o \u015blady wojny, a najcz\u0119\u015bciej powsta\u0144czych walk z 1944 roku. Przez trzydzie\u015bci powojennych lat miasto zosta\u0142o odbudowane z \u201emorza ruin\u201d. Dzisiaj, 80 lat po tragicznych wydarzeniach Powstania Warszawskiego, stolica jest intensywnie rewaloryzowana i rozbudowywana, a \u201eblizny\u201d na budynkach, kt\u00f3re przetrwa\u0142y wojn\u0119 i by\u0142y niemymi \u015bwiadkami ludzkich tragedii znikaj\u0105. Ale wci\u0105\u017c s\u0105 jeszcze widoczne \u201erany pami\u0119ci<\/a><\/strong>\u201d. Na prze\u0142omie lat 70. i 80. by\u0142em mieszka\u0144cem Starego Mokotowa, dlatego podam dwa przyk\u0142ady z ulicy Ludwika Narbutta:<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ul. L. Narbutta 32 r\u00f3g Wi\u015bniowej<\/strong>
\u2013 elewacja domu z ok. 1939 r.<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Ul. L. Narbutta 30 \u2013 fragment ostrzelanego muru<\/strong>
przy willi z 1924 roku<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zawsze, a zw\u0142aszcza w najbli\u017cszych tygodniach, mo\u017cna si\u0119 wybra\u0107 na spacer po Warszawie, z histori\u0105 miasta i jej mieszka\u0144c\u00f3w \u201eopowiadan\u0105\u201d przez jego architektur\u0119<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

W tym miejscu, jako przewodnicz\u0105cy Senackiej Komisji ds. Historii i Tradycji Politechniki Warszawskiej, dodam jeszcze kilka informacji o upami\u0119tnieniu Powstania Warszawskiego w naszej Uczelni.<\/p>\n\n\n\n

W ubieg\u0142ym roku prof. Miros\u0142aw Szy\u0142ak-Szyd\u0142owski opisa\u0142 histori\u0119 walk powsta\u0144czych na terenie i w rejonie Politechniki Warszawskiej: Bitwa o Politechnik\u0119 Warszawsk\u0105<\/em> \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 1<\/a><\/strong> i cz\u0119\u015b\u0107 2<\/a><\/strong>. Zach\u0119cam do ich przeczytania, a tak\u017ce zapraszam do obejrzenia wystawy czasowej pn. Politechnika w Powstaniu Warszawskim<\/strong>, zorganizowanej w Muzeum Politechniki Warszawskiej. Oto szczeg\u00f3\u0142y:<\/p>\n\n\n\n

  1. kr\u00f3tka informacja nt. wystawy<\/a><\/strong><\/li>
  2. artyku\u0142 Politechnika w Powstaniu Warszawskim 80 lat p\u00f3\u017aniej<\/strong><\/a><\/li>
  3. film pt. Politechnika w Powstaniu Warszawskim<\/strong>:<\/li><\/ol>\n\n\n\n
    \n