{"id":1558,"date":"2023-08-27T15:48:11","date_gmt":"2023-08-27T13:48:11","guid":{"rendered":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/?p=1558"},"modified":"2023-09-12T09:19:26","modified_gmt":"2023-09-12T07:19:26","slug":"demawend","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2023\/08\/27\/demawend\/","title":{"rendered":"Demawend"},"content":{"rendered":"\n

\u017byjemy w tzw. antropocenie<\/a><\/strong>, w kt\u00f3rym oddzia\u0142ywanie cz\u0142owieka na stan planety nie mo\u017ce ju\u017c by\u0107 kwestionowane. Wyd\u0142u\u017caj\u0105ce si\u0119 okresy bardzo wysokich temperatur, w Polsce powy\u017cej 30o<\/sup>C, a w innych krajach nawet powy\u017cej 40o<\/sup>C, susze atmosferyczne, rolnicze, hydrologiczne i hydrogeologiczne, wysychaj\u0105ce rzeki i jeziora, oraz superkom\u00f3rki burzowe<\/strong><\/a>, gradobicia, deszcze nawalne i powodzie, a tak\u017ce coraz cz\u0119stsze wielkoobszarowe po\u017cary s\u0105 faktem. Sorry<\/em>, taki b\u0119dziemy mieli klimat!<\/strong> O globalnych zmianach klimatycznych wspomnia\u0142em na prze\u0142omie lat 2021-2022 w felietonach peruwia\u0144skich pt. \u201eDo kanionu Colca<\/a><\/em><\/strong>\u201d oraz \u201eW dawnym pa\u0144stwie Ink\u00f3w<\/a><\/em><\/strong>\u201d. Dyskusja na temat wp\u0142ywu zmian klimatycznych na wszystkie rodzaje aktywno\u015bci cz\u0142owieka (troch\u0119 podobnie jak w przypadku sztucznej inteligencji), nabiera rozp\u0119du. Nie jest to, moim zdaniem, proces gwa\u0142towny, ale narastaj\u0105cy i przy uwa\u017cniejszym \u201eogl\u0105dzie\u201d mo\u017cna go dostrzec. Powoduje on m.in. wzrost zainteresowania wypoczynkiem w bardziej bezpiecznych i komfortowych warunkach oraz rodzi te\u017c pytania o przysz\u0142o\u015b\u0107 turystyki.<\/p>\n\n\n\n

W Iranie jad\u0105c samochodem ponad trzysta kilometr\u00f3w drog\u0105 przez pokryte suchoro\u015blami pustynie oraz p\u00f3\u0142pustynie czu\u0142em spory dyskomfort\u00a0\u2013 ok. 45-stopniowy skwar (co dla tej ziemi jest norm\u0105) jest do\u015b\u0107 trudny do wytrzymania. W Omanie<\/a><\/strong>, gdzie w miastach i na ni\u017cej po\u0142o\u017conych obszarach w interiorze ju\u017c na pocz\u0105tku kwietnia w po\u0142udnie temperatura powietrza osi\u0105ga ok. 40o<\/sup>C, mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o „ucieczce” turyst\u00f3w i mieszka\u0144c\u00f3w w wy\u017csze partie g\u00f3r. Dopiero na wysoko\u015bci 1500-2000 m n.p.m. jest o kilkana\u015bcie stopni ch\u0142odniej, dlatego w\u0142a\u015bnie na tych wysoko\u015bciach powstaj\u0105 luksusowe hotele, restauracje i budynki mieszkalne. My\u015bl\u0119 tutaj jednak o powa\u017cniejszych konsekwencjach\u00a0zachodz\u0105cych zmian \u2013 o tym, \u017ce ekstremalne temperatury oraz brak wody, a w nast\u0119pstwie tego \u017cywno\u015bci\u00a0dla wzrastaj\u0105cej wci\u0105\u017c liczby mieszka\u0144c\u00f3w, prowadz\u0105 do masowych migracji z po\u0142udnia na p\u00f3\u0142noc, a tak\u017ce o po\u017carach las\u00f3w, o kt\u00f3rych pisa\u0142em w zwi\u0105zku z wypraw\u0105 do Kanady<\/a><\/strong>. Przyznaj\u0119, w najczarniejszych snach nie przypuszcza\u0142em, \u017ce tegoroczny \u201esezon\u201d na po\u017cary poch\u0142onie setki tysi\u0119cy hektar\u00f3w las\u00f3w (tylko w krajach Unii Europejskiej\u00a0ponad180 tys. ha) oraz stanie si\u0119 przyczyn\u0105 ogromnych tragedii i kl\u0119sk: w trzeciej dekadzie lipca na greckiej wyspie Rodos<\/a><\/strong> oraz w\u0142oskiej Sycylii<\/a><\/strong>, w pierwszej dekadzie sierpnia na archipelagu Hawaje<\/a><\/strong>, gdzie na wyspie Maui sp\u0142on\u0119\u0142o m.in. historyczne miasto Lahaina, w drugiej po\u0142owie sierpnia na Teneryfie<\/a><\/strong> w hiszpa\u0144skim archipelagu Wysp Kanaryjskich oraz og\u00f3lnie w Hiszpanii i Grecji kontynentalnej, Portugalii, Chorwacji, po\u0142udniowej Francji, Tunezji, Turcji i w wielu innych krajach. Co my\u015ble\u0107 o ludziach, kt\u00f3rzy w niekt\u00f3rych przypadkach pod\u0142o\u017cyli ogie\u0144 – s\u0105 sprawcami podpale\u0144?<\/p>\n\n\n\n

Z kolei zdaniem Piotra Pustelnika1<\/sup><\/a>, w efekcie zmian klimatycznych w Himalajach jest coraz wi\u0119cej s\u0142onecznych dni, a burzowe wy\u0142adowania atmosferyczne przenios\u0142y si\u0119 w wy\u017csze partie himalajskich szczyt\u00f3w. To te\u017c interesuj\u0105ce spostrze\u017cenia. Zw\u0142aszcza wobec perspektywy wyprawy do Nepalu\u2026<\/p>\n\n\n\n

W okresie upa\u0142\u00f3w krajowych zapraszam dla och\u0142ody na wypraw\u0119 – na szczyt pi\u0119knego pi\u0119ciotysi\u0119cznika w niepi\u0119knym pa\u0144stwie, opowiedzianej w reporta\u017cu zatytu\u0142owanym \u201eDemawend<\/em><\/strong>2<\/sup> w kraju dobrych zmian<\/em><\/strong><\/a>\u201d, opublikowanym w 2016 roku w 266-267 numerze \u201eEcha Limanowskiego\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Demawend w kraju dobrych zmian. Echo Limanowskie nr 266-267, listopad-grudzie\u0144 2016<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Moje ostatnie spojrzenie na pi\u0119kn\u0105 sylwetk\u0119 ogromnego Demawendu <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Warszawa, 26 sierpnia 2023 r.<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a>     Tomczuk Jacek: Eko\u017bycie z Piotrem Pustelnikiem<\/em>. Newsweek Polska nr 31\/202. <\/p>\n\n\n\n

[2]<\/a>     Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Wied\u017amina od razu wyprowadzam z b\u0142\u0119du \u2013 nie chodzi o szesnastego kr\u00f3la w Kr\u00f3lestwie Aedirn – Demawenda III, syna Virfurila, ale o najwy\u017cszy szczyt Iranu<\/a><\/strong> w g\u00f3rach Elburs. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017byjemy w tzw. antropocenie, w kt\u00f3rym oddzia\u0142ywanie cz\u0142owieka na stan planety nie mo\u017ce ju\u017c by\u0107 (…)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1563,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-1558","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turystyka-wysokogorska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1558","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1558"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1558\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1599,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1558\/revisions\/1599"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}