{"id":1408,"date":"2023-05-15T08:34:52","date_gmt":"2023-05-15T06:34:52","guid":{"rendered":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/?p=1408"},"modified":"2025-10-09T15:04:12","modified_gmt":"2025-10-09T13:04:12","slug":"de-reclamatione-terrae-degradatae-przystepnie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2023\/05\/15\/de-reclamatione-terrae-degradatae-przystepnie\/","title":{"rendered":"De reclamatione terrae degradatae &#8211; przyst\u0119pnie"},"content":{"rendered":"\n<p>Wed\u0142ug <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sztuczna_inteligencja\">sztucznej inteligencji<\/a>&nbsp;(SI, ang. <em>Artificial Intelligence<\/em>, AI), a dok\u0142adniej programu <a href=\"http:\/\/zpe.gov.pl\/chat-gpt\">Chat GPT<\/a> \u201e<em>Rekultywacja to proces przywracania zdegradowanych lub uszkodzonych teren\u00f3w do stanu naturalnego lub przyjaznego dla \u015brodowiska. Jest to wa\u017cna dzia\u0142alno\u015b\u0107 dla ochrony \u015brodowiska i utrzymania zdrowia publicznego, bo mo\u017ce pom\u00f3c w ochronie tych ekosystem\u00f3w i zapobiega\u0107 dalszym szkodom. Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, rekultywacja teren\u00f3w zdegradowanych polega na usuwaniu szkodliwych substancji i przywracaniu naturalnych proces\u00f3w ekologicznych. Proces skutecznej rekultywacji zdegradowanych teren\u00f3w mo\u017ce obejmowa\u0107 wiele r\u00f3\u017cnych dzia\u0142a\u0144, w zale\u017cno\u015bci od rodzaju i stopnia zniszcze\u0144. Na przyk\u0142ad, rekultywacja teren\u00f3w po wydobyciu w\u0119gla lub innych kopalin mo\u017ce wymaga\u0107 m.in. oczyszczania gleby i wody z toksycznych substancji, a tak\u017ce sadzenia ro\u015blinno\u015bci, aby przywr\u00f3ci\u0107 \u015brodowisko przyrodnicze. Rekultywacja teren\u00f3w zdegradowanych jest wa\u017cna, poniewa\u017c zniszczenie \u015brodowiska naturalnego mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje dla zdrowia ludzi i zwierz\u0105t, a tak\u017ce dla bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci. Proces ten wymaga zaanga\u017cowania ekspert\u00f3w z r\u00f3\u017cnych dziedzin, w tym nauk \u015brodowiskowych, in\u017cynierii, rolnictwa, botaniki i innych.<\/em>\u201d <\/p>\n\n\n\n<p>Zwolennicy AI mog\u0105 dalej m\u0119czy\u0107, opracowany przez ameryka\u0144sk\u0105 firm\u0119 OpenAI Chat GPT, pytaj\u0105c o szczeg\u00f3\u0142y i przyk\u0142ady. A tych nie brakuje.&nbsp;Porzu\u0107my jednak sztampowe odtw\u00f3rcze definicje. Wed\u0142ug najnowszego rocznika GUS \u201e<a href=\"http:\/\/stat.gov.pl\/obszary-tematyczne\/srodowisko-energia\/srodowisko\/ochrona-srodowiska-2022,1,23.html#\">Ochrona \u015arodowiska 2022<\/a>\u201d w Polsce mamy oko\u0142o 62 tys. hektar\u00f3w grunt\u00f3w zdewastowanych i zdegradowanych, kt\u00f3rych od kilku lat nie ubywa, mimo \u017ce rocznie jest rekultywowane ok. 1600 &#8211; 2000 ha i zagospodarowywane ok. 500 ha.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"628\" height=\"435\" src=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01-Dane-GUS-nt.-gruntow.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1409\" srcset=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01-Dane-GUS-nt.-gruntow.jpg 628w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01-Dane-GUS-nt.-gruntow-300x208.jpg 300w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/01-Dane-GUS-nt.-gruntow-184x127.jpg 184w\" sizes=\"auto, (max-width: 628px) 100vw, 628px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142adowo, blisko trzydzie\u015bci lat temu, po opuszczeniu terytorium Polski przez wojska Federacji Rosyjskiej, rozpoznane zosta\u0142y szkody ekologiczne spowodowane przez stacjonuj\u0105ce prawie pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat jednostki dawnej Armii Radzieckiej. Zosta\u0142y one przedstawione w 1994 roku w raporcie G\u0142\u00f3wnego Inspektora Ochrony \u015arodowiska pt. \u201e<em>Identyfikacja i wycena szk\u00f3d ekologicznych spowodowanych przez stacjonuj\u0105ce w Polsce wojska Federacji Rosyjskiej<\/em>\u201d, na podstawie kt\u00f3rego podejmowano decyzje o konieczno\u015bci przeprowadzania pilnych prac zabezpieczaj\u0105cych oraz projekt\u00f3w remediacyjnych i rekultywacyjnych, g\u0142\u00f3wnie dotycz\u0105cych terenu poligon\u00f3w wojskowych i lotnisk zanieczyszczonych produktami ropopochodnymi, w tym paliwem lotniczym.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/02-Raport-GIOS-1994-733x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1410\" width=\"357\" height=\"491\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Od oko\u0142o roku jeste\u015bmy cz\u0119sto informowani o kolejnych zapadliskach terenu na osiedlu Siersza i Gaj w <a href=\"http:\/\/trzebinia.pl\/zapadliska\">Trzebini<\/a>, b\u0119d\u0105cych nast\u0119pstwem eksploatacji p\u0142ytkich z\u0142\u00f3\u017c w\u0119gla kamiennego. Problem jest jak najbardziej powa\u017cny i ma charakter rozwojowy&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Rekultywacja teren\u00f3w zdegradowanych jest jednym z zagadnie\u0144 nauczania w Politechnice Warszawskiej na kierunku \u201eOchrona \u015arodowiska\u201d. Na jednym z kolejnych wyk\u0142ad\u00f3w omawiam m.in. etapy prac rekultywacyjnych. Staram si\u0119 te\u017c przedstawia\u0107 przyk\u0142ady. W tym miejscu nie omawiam szczeg\u00f3\u0142owo projektu rekultywacji, a nast\u0119pnie zagospodarowania terenu by\u0142ego Zak\u0142adu G\u00f3rniczego Cementowni \u201eSzczakowa\u201d, zlokalizowanego w dzielnicy Pieczyska miasta Jaworzno. Prezentuj\u0119 jedynie kr\u00f3tki film z 2011 roku pt. \u201e<em>Rekultywacja Pieczysk<\/em>\u201d,&nbsp;kt\u00f3ry dotyczy historii kopalni dolomitu oraz dewastacji terenu i planu jego rekultywacji (6 zdj\u0119\u0107 poni\u017cej pochodzi z tego filmu).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Rekultywacja Pieczysk\" width=\"522\" height=\"392\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/AnvJKeC1J9E?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n\n\n\n<p>Dzisiaj&nbsp;teren dawnej Kopalni Zak\u0142ad\u00f3w Dolomitowych \u201eSzczakowa\u201d to obszar przeznaczony do wypoczynku, rekreacji, a nawet aktywno\u015bci sportowej i edukacji \u015brodowiskowej. Teraz, po dziesi\u0119ciu latach, mo\u017cna ju\u017c pod\u0105\u017cy\u0107 za zaproszeniem przyrodnika &#8211; Waldemara Szendery i przyst\u0105pi\u0107 do eksploracji istniej\u0105cego przyrodniczego zagospodarowania dawnego kamienio\u0142omu. Jego oficjalna nazwa <a href=\"http:\/\/www.jaworzno.pl\/arboretum-park-grodek\/\">Arboretum Park Gr\u00f3dek<\/a> w Jaworznie ma te\u017c nieoficjaln\u0105, ale no\u015bn\u0105 nazw\u0119 \u201e<em><a href=\"http:\/\/hasajacezajace.com\/park-grodek-polskie-malediwy\/\">Polskie Malediwy<\/a><\/em>\u201d, czy \u201e<em><a href=\"http:\/\/neverendingtravel.pl\/2019\/06\/25\/slaska-chorwacja-park-grodek-jaworzno-zbiornik-wydra\/\">\u015al\u0105ska\/Jaworznicka Chorwacja<\/a><\/em>\u201d. Poni\u017cej oraz w Galerii przedstawiam kilkana\u015bcie zdj\u0119\u0107 z poszukiwania wiosny w dniu 6 kwietnia 2023 roku.<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_1_placeholder\n\n\n\n<p>Na spacery, czy nawet d\u0142u\u017cszy trekking mo\u017cna przeznaczy\u0107 par\u0119 godzin, aby przej\u015b\u0107 od kilku do kilkunastu kilometr\u00f3w i obejrze\u0107 dwa zbiorniki wodne: \u201eOrka\u201d i \u201eWydra\u201d, wysokie i kruche skarpy \u2013 pokopalniane ociosy skalne, oraz organizmy rodzime (autochtoniczne, w tym tak\u017ce gatunki synantropijne): miejscow\u0105 ro\u015blinno\u015b\u0107, a nawet przedstawicieli \u015bwiata zwierz\u0105t. Wzd\u0142u\u017c tras pieszych i rowerowych przyrodniczej \u015bcie\u017cki dydaktycznej s\u0105 rozmieszczone tablice informacyjne pozwalaj\u0105ce na pog\u0142\u0119bienie wiedzy m.in. o faunie i florze zrekultywowanego w formie <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Arboretum\">arboretum<\/a> terenu, a szerzej o \u015brodowisku przyrodniczym. Dociekliwi mog\u0105 szuka\u0107 odpowiedzi na akademickie pytanie: w jakim kierunku zrekultywowano i zagospodarowano teren pokopalniany lub np. ciekawostki &#8211; w jakich organizmach zwierz\u0119cych niekt\u00f3re kom\u00f3rki s\u0105 wysycone substancjami b\u0119d\u0105cymi toksycznymi pochodnymi cyjanku i czemu one s\u0142u\u017c\u0105. Nie b\u0119d\u0119 szczeg\u00f3\u0142owo opisywa\u0142 atrakcji zrekultywowanego terenu, a jedynie polecam kilka barwnych opis\u00f3w dost\u0119pnych w Internecie: <a href=\"http:\/\/wazki.pl\/jaworzno_arboretum.html\">Arboretum w Jaworznie<\/a>, <a href=\"http:\/\/trasadlabobasa.pl\/tab\/zielen\/park_grodek_i_arboretum_w_jaworznie_polskie_malediwy\/100\">Park Gr\u00f3dek i Arboretum w Jaworznie &#8211; polskie Malediwy<\/a>, rekomendowane ciekawskim pieszym i cyklistom w 2020 roku i w 2021 roku.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"&quot;Polskie Malediwy&quot; Park Gr\u00f3dek Jaworzno - Polska Chorwacja - Arboretum w Jaworznie\" width=\"522\" height=\"294\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/52qd04bWfZs?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"\ud83c\udf3f Polskie Malediwy: Park Gr\u00f3dek Jaworzno - Arboretum \ud83c\udf33\" width=\"522\" height=\"294\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/h-TPK_FXGJk?start=1&#038;feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>Kto\u015b m\u00f3g\u0142by zapyta\u0107: mo\u017cna? Mo\u017cna! Ale pracy zwi\u0105zanej z rekultywacj\u0105 teren\u00f3w zdegradowanych, m.in. specjalistom z zakresu ochrony i in\u017cynierii \u015brodowiska, nie zabraknie jeszcze przez wiele lat\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">Warszawa, 29 kwietnia 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>GALERIA:<\/strong><\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_2_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wed\u0142ug sztucznej inteligencji&nbsp;(SI, ang. Artificial Intelligence, AI), a dok\u0142adniej programu Chat GPT \u201eRekultywacja to proces (&#8230;)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1427,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1408","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inne-zainteresowania-i-aktywnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1408"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2424,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1408\/revisions\/2424"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1427"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}