{"id":1385,"date":"2023-04-15T15:03:19","date_gmt":"2023-04-15T13:03:19","guid":{"rendered":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/?p=1385"},"modified":"2023-06-19T18:05:16","modified_gmt":"2023-06-19T16:05:16","slug":"katynskie-deby-pamieci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2023\/04\/15\/katynskie-deby-pamieci\/","title":{"rendered":"Katy\u0144skie D\u0119by Pami\u0119ci"},"content":{"rendered":"\n

Osiemdziesi\u0105t lat temu, w dniach 11 – 13 kwietnia 1943 roku, oficjalnie zosta\u0142a og\u0142oszona informacja o odkryciu masowych grob\u00f3w polskich oficer\u00f3w w lesie katy\u0144skim. Do opinii publicznej dotar\u0142a okrutna wiadomo\u015b\u0107 o zbrodni w\u0142adz radzieckich \u2013 zabiciu oko\u0142o dwudziestu dw\u00f3ch tysi\u0119cy je\u0144c\u00f3w wojennych<\/a>. Niestety, do dzisiaj trwaj\u0105 pr\u00f3by zak\u0142amywania prawdy o tych mordach, \u0142ami\u0105cych wszelkie prawa cz\u0142owieka oraz prawa mi\u0119dzynarodowe, pocz\u0105wszy od deklaracji brukselskiej<\/a> z 1874 roku, poprzez konwencje genewskie<\/a> z 1864 r., 1906 r. i 1929 r., a\u017c po konwencje haskie<\/a> z 1899 r. i 1907 r., w tym II. konwencj\u0119 hask\u0105, wzorowan\u0105 na deklaracji brukselskiej, kt\u00f3ra normowa\u0142a zwyczaje i prawa podczas wojny l\u0105dowej. Wspomnia\u0142em o tym w tek\u015bcie pt. 52 tygodnie\u2026 zbrodni<\/a> oraz T<\/a>roch\u0119 o prawie (mi\u0119dzynarodow<\/a>ym) i bezprawiu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

13 kwietnia obchodzimy Dzie\u0144 Pami\u0119ci Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej!<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Przedstawianie historii, zw\u0142aszcza tak dramatycznej, poprzez losy tzw. zwyk\u0142ych ludzi i zarazem niezwyk\u0142ych jej bohater\u00f3w nie jest \u0142atwym zadaniem. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 Lista Krzystka<\/a>, dotycz\u0105ca tych, kt\u00f3rzy podczas wojennej tu\u0142aczki, walczyli o Wielk\u0105 Brytani\u0119. Histori\u0119 zbrodni katy\u0144skiej pokaza\u0142 Andrzej Wajda w poruszaj\u0105cym filmie \u201eKaty\u0144<\/strong><\/em>\u201d. Losy niekt\u00f3rych bohater\u00f3w s\u0105 do\u015b\u0107 dobrze znane, ale o wielu niewiele mo\u017cemy powiedzie\u0107. Niekiedy s\u0105 to postaci, kt\u00f3rych biografie mo\u017cna opowiada\u0107 w filmach akcji (bo takie historie trudno by\u0142oby wymy\u015bli\u0107). Niech za przyk\u0142ad pos\u0142u\u017cy zamordowany w Charkowie pu\u0142kownik Tadeusz Grabowski<\/a>, kt\u00f3ry po\u015bmiertnie zosta\u0142 awansowany do stopnia genera\u0142a brygady postanowieniem Prezydenta RP Lecha Kaczy\u0144skiego z 5 pa\u017adziernika 2007 r., w trakcie uroczysto\u015bci \u201eKaty\u0144 Pami\u0119tamy \u2013 Uczcijmy Pami\u0119\u0107 Bohater\u00f3w<\/em>\u201d. To wtedy rozpocz\u0119to akcj\u0119 \u201ed\u0119bowych upami\u0119tnie\u0144\u201d, kt\u00f3r\u0105 propagowa\u0142 \u015bp. ojciec J\u00f3zef Joniec<\/a>, pijar, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w katastrofie samolotu prezydenckiego Tu-154M w Smole\u0144sku 10 kwietnia 2010 r. Ojciec J\u00f3zef Joniec urodzi\u0142 si\u0119 12 pa\u017adziernika 1959 roku w Laskowej ko\u0142o Limanowej.<\/p>\n\n\n\n

Programowi edukacyjnemu \u201eKaty\u0144\u2026 ocali\u0107 od zapomnienia<\/a><\/em>\u201d, realizowanemu od 2008 r. przez Stowarzyszenie Parafiada im. \u015bw. J\u00f3zefa Kalasancjusza, towarzyszy akcja \u201eKaty\u0144 \u2013 D\u0119by Pami\u0119ci\u201d<\/a>. Zosta\u0142em ni\u0105 zainteresowany jako Przewodnicz\u0105cy Senackiej Komisji ds. Historii i Tradycji w Politechnice Warszawskiej, w zwi\u0105zku z propozycj\u0105 upami\u0119tnienia imiennymi D\u0119bami Pami\u0119ci dw\u00f3ch pracownik\u00f3w naukowych naszej Uczelni. Jednak ofiar tej zbrodni zwi\u0105zanych z Politechnik\u0105 jest niestety, wielokrotnie wi\u0119cej, st\u0105d potrzeba dok\u0142adniejszych bada\u0144, kt\u00f3re by\u0142y m.in. tematem konferencji naukowej \u201eOfiary zbrodni katy\u0144skiej – studenci, absolwenci i wyk\u0142adowcy Politechniki Warszawskiej<\/a>\u201d <\/em>zorganizowanej w ramach programu \u201eNiepodleg\u0142a\u201d w dniu 9 grudnia 2019 r. we wsp\u00f3\u0142pracy z Muzeum Katy\u0144skim – Oddzia\u0142 Martyrologiczny Muzeum Wojska Polskiego.<\/p>\n\n\n\n

W ramach dyskusji dotycz\u0105cej formy upami\u0119tnienia Ofiar Zbrodni Katy\u0144skiej zwi\u0105zanych z nasz\u0105 Uczelni\u0105 postanowi\u0142em przyjrze\u0107 si\u0119 realizacji idei katy\u0144skich d\u0119b\u00f3w pami\u0119ci na przyk\u0142adzie wojew\u00f3dztwa ma\u0142opolskiego. W regionalnym dwumiesi\u0119czniku \u201eEcho Limanowskie\u201d zosta\u0142 opublikowany artyku\u0142 Karola Wojtasa pt. \u201eOfiary zbrodni katy\u0144skiej \u2013 w 80. rocznic\u0119 zbrodni katy\u0144skiej<\/em>\u201d, w kt\u00f3rym wymieniono 16 nazwisk ofiar J\u00f3zefa Stalina i w\u0142adz radzieckich. Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce na li\u015bcie bohater\u00f3w<\/a> w programie \u201eKaty\u0144\u2026 ocali\u0107 od zapomnienia<\/em>\u201d wymienione s\u0105 liczne nazwiska zwi\u0105zane z Ziemi\u0105 Limanowsk\u0105, w tym na li\u015bcie miejscowo\u015bci<\/a>, w Limanowej: Hipolit Gibi\u0144ski, Stefan Stolarz i Wincenty Wiktorek.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
K. Wojtas, Ofiary zbrodni katy\u0144skiej z Ziemi Limanowskiej (Echo Limanowskie, 308-309, maj-czerwiec 2020)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W artykule K. Wojtasa jest wspomniany, zamordowany w Kalininie (Twer) Wincenty Wiktorek<\/a>, uhonorowany D\u0119bem Pami\u0119ci ko\u0142o Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 Samorz\u0105dowych nr 1 w Limanowej (ul. M. Konopnickiej 4). W przypadku tego aspiranta Policji Pa\u0144stwowej informacj\u0119 o D\u0119bie Pami\u0119ci potwierdzi\u0142a Pani Kazimiera Zi\u0119ba, Dyrektorka Szko\u0142y. Zamordowanemu w Charkowie majorowi Hipolitowi Gibi\u0144skiemu<\/a> po\u015bwi\u0119cono D\u0105b Pami\u0119ci w Limanowej<\/a>, a dok\u0142adniej w \u201edzielnicy\u201d \u0141ososina G\u00f3rna, ul. Reymonta 3, przy Zespole Szk\u00f3\u0142 Samorz\u0105dowych nr 4). Sta\u0142o si\u0119 to chyba na podstawie \u201eodg\u00f3rnej\u201d decyzji Stowarzyszenia, bo H. Gibi\u0144ski nie by\u0142 zwi\u0105zany z Limanow\u0105 i nie jest wymieniony w artykule K. Wojtasa. Podobnie zreszt\u0105 jak wspomniany wcze\u015bniej pu\u0142kownik Tadeusz Grabowski<\/a>, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c jest upami\u0119tniony D\u0119bem Pami\u0119ci w Limanowej \u2013 \u0141ososinie G\u00f3rnej, chocia\u017c z danych na stronie Stowarzyszenia wynika, \u017ce \u201eJego\u201d D\u0105b Pami\u0119ci posadzono obok I Prywatnego Gimnazjum w P\u0142ocku (ul. H. Sienkiewicza 26).<\/p>\n\n\n\n

Szczeg\u00f3ln\u0105 jednostk\u0105 edukacyjn\u0105 jest Szko\u0142a Podstawowa im. J. Matejki w Kamionce Ma\u0142ej<\/a> nr 134 ko\u0142o Laskowej, kt\u00f3ra trzema d\u0119bami upami\u0119tni\u0142a dwudziestu dw\u00f3ch<\/a> zamordowanych, w tym m.in.: rozstrzelanego w Kalininie (Twer) majora dr Jana Antoniego Stacha<\/a>, porucznika Ferdynanda Stanis\u0142awa Piwowara<\/a>, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w Charkowie, zabitego tak\u017ce w Charkowie porucznika Kazimierza Mamaka<\/a>, rozstrzelanych w Katyniu: porucznika W\u0142odzimierza Emila Kabarowskiego<\/a>, porucznika W\u0142adys\u0142awa Pociech\u0119<\/a>, porucznika Edwarda Marcina Stocha<\/a>, podpu\u0142kownika Franciszka M\u0142ynarczyka<\/a> i kapitana Jerzego Myszkowskiego<\/a>, upami\u0119tnionego tak\u017ce D\u0119bem Pami\u0119ci w nieodleg\u0142ym od Limanowej Tymbarku, oraz zabitych w Kalininie (Twer) aspirant\u00f3w Policji Pa\u0144stwowej: J\u00f3zefa Fr\u0105czka<\/a>, Stanis\u0142awa Gawrona<\/a>, Piotra Starsiaka<\/a> i Franciszka Wr\u00f3bla<\/a>. W dominuj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci wymienieni byli oficerami Wojska Polskiego. Ich D\u0119by Pami\u0119ci posadzono w do\u015b\u0107 wa\u017cnym, ale i malowniczym miejscu, powy\u017cej osiedla Or\u0142\u00f3wka, na wzniesieniu Jarz\u0105bka<\/a> (ok. 550 m n.p.m.), obok cmentarza wojennego nr 357<\/a> z I wojny \u015bwiatowej. Informacje na ten temat przekaza\u0142a Pani Wanda Chochli\u0144ska, Dyrektor Szko\u0142y Podstawowej w Kamionce Ma\u0142ej.<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n\n\n\n

D\u0119by Pami\u0119ci w Kamionce Ma\u0142ej na wzniesieniu Jarz\u0105bka przed cmentarzem wojennym z I wojny \u015bwiatowej<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

W artykule K. Wojtasa s\u0105 jeszcze jest wymienione 3 nazwiska: zamordowany w Bykowni podporucznik dr Stanis\u0142aw Alojzy Nowak<\/a>, ostatni przedwojenny starosta limanowski – brak upami\u0119tnienia, Jan Romuald Ptak, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w Katyniu (brak wynik\u00f3w wyszukania) i zabity w Kalininie (Twer) posterunkowy Policji Pa\u0144stwowej \u0141ukasz Biesiadecki.<\/p>\n\n\n\n

PS. D\u0119by \u201epro memoria<\/em>\u201d upami\u0119tniaj\u0105 w Polsce r\u00f3\u017cne wydarzenia i postaci, st\u0105d ich nazwy: \u201eD\u0119by Niepodleg\u0142o\u015bci<\/em>\u201d, \u201eD\u0119by Wolno\u015bci<\/a>\u201d, d\u0119by bohaterskie, d\u0119by papieskie. Przyk\u0142adowo, w listopadzie 2014 roku, podczas obchod\u00f3w \u015awi\u0119ta Politechniki Warszawskiej, na terenie Kampusu Centralnego zosta\u0142 posadzony D\u0105b Wolno\u015bci<\/a>, pod kt\u00f3rym umieszczono Kapsu\u0142\u0119 Wolno\u015bci upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 25-lecie demokratycznych przemian w naszym kraju.<\/p>\n\n\n\n

Warszawa, 11 kwietnia 2023 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Osiemdziesi\u0105t lat temu, w dniach 11 – 13 kwietnia 1943 roku, oficjalnie zosta\u0142a og\u0142oszona informacja (…)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1392,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1385","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-inne-zainteresowania-i-aktywnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1385","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1385"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1385\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1508,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1385\/revisions\/1508"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1392"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1385"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1385"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1385"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}