{"id":1258,"date":"2023-02-15T09:17:16","date_gmt":"2023-02-15T08:17:16","guid":{"rendered":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/?p=1258"},"modified":"2024-08-08T17:23:43","modified_gmt":"2024-08-08T15:23:43","slug":"wielki-kaukaz-po-raz-drugi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2023\/02\/15\/wielki-kaukaz-po-raz-drugi\/","title":{"rendered":"Wielki Kaukaz po raz drugi"},"content":{"rendered":"\n<p>Tym razem usiad\u0142em do pisania o wyprawie sprzed dziesi\u0119ciu lat z g\u0142\u0119bokim przekonaniem, \u017ce skupi\u0119 si\u0119 jedynie na turystyczno-sportowo-kulinarnych atrakcjach Gruzji. Ale\u2026 w przypadku tego pa\u0144stwa trudno zapomnie\u0107 o konflikcie mi\u0119dzypa\u0144stwowym \u2013 <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wojna_rosyjsko%E2%80%93gruzi%C5%84ska\">wojnie rosyjsko-gruzi\u0144skiej<\/a> o separatystyczne republiki: Oseti\u0119 Po\u0142udniow\u0105 i Abchazj\u0119, z udzia\u0142em wojsk interwencyjnych (nale\u017ca\u0142oby powiedzie\u0107 \u2013 oczywi\u015bcie!) Rosji. Polski akcent w tej historii jest do\u015b\u0107 powszechnie znany, wi\u0119c nie b\u0119d\u0119 go tutaj omawia\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Natomiast do Iranu wybra\u0142em si\u0119 trzy lata p\u00f3\u017aniej, lecz ju\u017c teraz zwr\u00f3c\u0119 na niego uwag\u0119 w zwi\u0105zku napi\u0119ciami spo\u0142ecznymi w tym kraju. W tym przypadku jest to konflikt wewn\u0119trzny, bo przez Iran od kilku miesi\u0119cy przetacza si\u0119 fala gwa\u0142townych zamieszek, kt\u00f3re wybuch\u0142y po tym, jak we wrze\u015bniu 2022 roku ira\u0144ska policja obyczajowa najprawdopodobniej pobi\u0142a na \u015bmier\u0107 22-letni\u0105 Kurdyjk\u0119 Mahs\u0119 Amini tylko za to, \u017ce kobieta nie nosi\u0142a na g\u0142owie hid\u017cabu. \u015amier\u0107 m\u0142odej Kurdyjki spowodowa\u0142a w ira\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwie ogromn\u0105 z\u0142o\u015b\u0107, a niezadowolone Iranki i Ira\u0144czycy wyszli na ulice. Hid\u017caby s\u0105 publicznie palone, bo wed\u0142ug protestuj\u0105cych s\u0105 oznak\u0105 autorytarnego podporz\u0105dkowania kobiet religii. Przedstawicielom fundamentalistycznej w\u0142adzy i radykalnym duchownym islamskim zrzuca si\u0119 z g\u0142\u00f3w turbany, a w ca\u0142ym kraju trwaj\u0105 starcia z policj\u0105 (czy kto\u015b z Pa\u0144stwa jeszcze pami\u0119ta, \u017ce w Polsce w 1982 roku za male\u0144ki opornik wpi\u0119ty w klap\u0119 marynarki mo\u017cna by\u0142o by\u0107 zatrzymanym przez milicj\u0119, pobitym lub wyrzuconym z pracy albo ze szko\u0142y?). Gdy by\u0142em w Iranie (gdzie m.in. wspi\u0105\u0142em si\u0119 na <strong><a href=\"http:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2023\/08\/27\/demawend\/\">Demawend<\/a><\/strong>), pozna\u0142em interesuj\u0105cych ludzi &#8211; Iranki oraz Ira\u0144czyk\u00f3w i wiem, \u017ce jest to ciekawy kraj o bogatej historii i wielowiekowych tradycjach.\u00a0Wszak to spadkobiercy staro\u017cytnej, dumnej Persji. Mam te\u017c przyjemno\u015b\u0107 kszta\u0142ci\u0107 studentki i student\u00f3w z tego kraju. R\u00f3wnocze\u015bnie jest to spo\u0142ecze\u0144stwo poddawane ci\u0119\u017ckim pr\u00f3bom przez pa\u0144stwo autorytarne i kolejne re\u017cimowe rz\u0105dy. Uwa\u017cam, \u017ce walka Iranek i Ira\u0144czyk\u00f3w o prawa obywatelskie i kraj bez przemocy wymaga wsparcia wolnych spo\u0142ecze\u0144stw i demokratycznych pa\u0144stw. Dlatego ponad dwa tygodnie temu, 5 stycznia 2023 roku podpisa\u0142em <a href=\"http:\/\/www.petycjeonline.com\/apel_do_polskich_politykow_o_wsparcie_iraskich_winiow_politycznych\">petycj\u0119<\/a> &#8211; apel do polskich polityk\u00f3w o wsparcie ira\u0144skich wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. Nie mnie ocenia\u0107 racjonalno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107 tego typu przedsi\u0119wzi\u0119\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Wracajmy jednak ponownie w g\u00f3ry Kaukazu (<a href=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/2022\/11\/05\/gory-w-cieniu-polityki\/\">pierwsza wyprawa<\/a> mia\u0142a miejsce rok wcze\u015bniej na Elbrus w Rosji) &#8211; tym razem do Gruzji, interesuj\u0105cego kraju o d\u0142ugowiekowych tradycjach kulturowych. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce w por\u00f3wnaniu z Polsk\u0105, chrze\u015bcija\u0144stwo w tym kraju jest starsze o ponad 600 lat. Gruzja przyj\u0119\u0142a t\u0119 religi\u0119 ju\u017c w 337 r., jako drugi kraj na \u015bwiecie, po Armenii. Oczywi\u015bcie, g\u0142\u00f3wnym celem naszej wyprawy by\u0142y g\u00f3ry, o kt\u00f3rych pi\u0119knie \u015bpiewa\u0142 <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=veo889NOILw\">W\u0142odzimierz Wysocki<\/a>, chocia\u017c przy tej okazji nale\u017ca\u0142oby raczej wspomnie\u0107 barda o gruzi\u0144skich korzeniach &#8211; <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=uqP9jLwHW5c\">Bu\u0142ata Okud\u017caw\u0119<\/a>, kt\u00f3rego rodzice byli ofiarami radzieckiego <a href=\"http:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_terror_(ZSRR)\">wielkiego terroru<\/a>. <strong>Niestety, znowu z tego wysz\u0142y g\u00f3ry w cieniu polityki\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>Natomiast pozosta\u0142e gruzi\u0144skie \u201edodatki\u201d okaza\u0142y si\u0119 bardzo \u201esmakowite\u201d. I nie mam tu na my\u015bli jedynie kulinari\u00f3w, chocia\u017c w przypadku tego kraju nie mo\u017cna ich pomin\u0105\u0107. Warto wspomnie\u0107 o bogatej ofercie kuchni gruzi\u0144skiej: przek\u0105skach <em>chaczapuri<\/em>, pierogach <em>chinkali<\/em>, orzechowych deserach <em>czurczchela<\/em> i do tego wszystkiego wybornych winach, np. <em>Kindzmarauli<\/em>, <em>Pirosmani<\/em>, <em>Saperavi<\/em>, <em>Tsinandali<\/em>, <em>Mukuzani<\/em> lub konkretnie <em>Kazbek Peak<\/em>, a w g\u00f3rach Kaukazu nie zapominaj\u0105c o <em>czaczy<\/em>. W Kachetii &#8211; jednym z najznakomitszych region\u00f3w winiarskich w Gruzji &#8211; od oko\u0142o o\u015bmiu tysi\u0119cy lat uprawiane s\u0105 rodzime szczepy winoro\u015bli i produkowane s\u0105 wina wed\u0142ug tradycyjnego sposobu w zakopanych w ziemi\u0119 glinianych amforach zwanych <em>kvevri<\/em>.  Podczas samochodowo-trekkingowej wyprawy mogli\u015bmy podziwia\u0107 wspania\u0142e panoramy zielonych g\u00f3r wysokich i wspina\u0107 si\u0119 na pokryty \u015bniegiem i lodem Kazbek. Wyzwaniem dla kierowc\u00f3w i samochod\u00f3w by\u0142y g\u00f3rskie drogi, ale niezatarte wra\u017cenie pozostawili niezawodni serwisanci, dzi\u0119ki kt\u00f3rym ca\u0142a wyprawa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem. O tym wszystkim mo\u017cna obszerniej przeczyta\u0107 w reporta\u017cu zatytu\u0142owanym \u201e<a href=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nr-230-231a-Gruzja-2013-scalone-skompresowany.pdf\">WIELKI KAUKAZ PO RAZ DRUGI<\/a>\u201d opublikowanym w 2013 roku w listopadowo-grudniowym, 230-231 numerze \u201eEcha Limanowskiego\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-medium\"><a href=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nr-230-231a-Gruzja-2013-scalone-skompresowany.pdf\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"225\" src=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2013-Gruzja-02-Kaukaz-jest-wielki-300x225.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1261\" srcset=\"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2013-Gruzja-02-Kaukaz-jest-wielki-300x225.jpg 300w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2013-Gruzja-02-Kaukaz-jest-wielki-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2013-Gruzja-02-Kaukaz-jest-wielki-768x576.jpg 768w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2013-Gruzja-02-Kaukaz-jest-wielki-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2013-Gruzja-02-Kaukaz-jest-wielki-2048x1536.jpg 2048w, https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2013-Gruzja-02-Kaukaz-jest-wielki-184x138.jpg 184w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><figcaption> Wielki Kaukaz po raz drugi <br>(Echo Limanowskie, 230-231, 2013) <\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>PS. Tradycyjnie, bardziej zainteresowanym polecam te\u017c do przeczytania co\u015b wi\u0119kszego: Petryszak G. (2013): <em>Gruzja w pigu\u0142ce<\/em>. Przewodnik. Wyd. 1. Oficyna Wydawnicza Rewasz, Pruszk\u00f3w (rewasz.pl\/gruzja-w-pigulce-przewodnik.html).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">Warszawa, 22 stycznia 2023 r.<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tym razem usiad\u0142em do pisania o wyprawie sprzed dziesi\u0119ciu lat z g\u0142\u0119bokim przekonaniem, \u017ce skupi\u0119 (&#8230;)<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1260,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-1258","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-turystyka-wysokogorska"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1258","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1258"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1258\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1986,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1258\/revisions\/1986"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1258"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1258"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akulig.is.pw.edu.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1258"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}